10-сентябрда Бишкектеги «Ала-Тоо» кинотеатрында II Эл аралык UmutDoc даректүү тасмалар фестивалынын салтанаттуу ачылыш аземи болуп өттү. Быйылкы фестиваль залкар кинодокументалист Альгимантас Видугиристин жаркын элесине арналган жана иш-чаранын күндөрүндө анын чыгармачылыгына арналган атайын ретроспективдик программа тартууланат.

Ачылыш аземинин режиссёру Дастан Мадалбеков болуп, ал сүрөтчү Минзу менен биргеликте иш-чаранын мейкиндигин кыргыздын курак курап тигүү ыкмасында жасалгалашкан. Минзунун айтымында, бул концепция көрүүчүлөрдү босогодон баштап эле кинонун классикасы жана Видугиристин тасмаларынын кадрлары аркылуу балалыкка кайтарууга, ал эми соңунда 100 000 адамдын катышуусу менен дүйнөдөгү эң чоң картинаны тартууну көздөгөн ADAM IZI эл аралык арт-долбоору аркылуу жалпы жараяндын бир бөлүгү болууга үндөшү керек болчу. Мадалбеков тасмадагы кадрлар сыяктуу эле, ар башка кездемелерди бир бүтүнгө бириктирүү идеясы концепциянын өзөгүн түзгөнүн жана фестивалдын ар бир мейманы жалпы полотного өз изин калтыра аларын белгиледи.

Ачылыш аземинен кийин «Ала-Тоо» кинотеатрында «Нарын күндөлүгү» (реж. А. Видугирис, 1971) жана «Альгимантас Видукыргыз — кинорежиссёрдун жубайынын сыры» (реж. Т. Ибрагимов, 2025) даректүү тасмалары көрсөтүлдү. Кийинки күндөрү көрүүчүлөр Видугиристин ар кайсы жылдардагы башка даректүү жана көркөм-даректүү эмгектерин — «Күнгө бет алгандар», «ПСП», «Вахта», «Кумдагы сепилдер», «Уламыш тууралуу репортаж», «Тынчы жок күндүн жылында» жана «Жарылуу» тасмаларын көрө алышат.

Ретроспективадан тышкары, фестивалдын программасына жети өлкөдөн: Кыргызстан, Казакстан, Молдова, Беларусь, Азербайжан, Грузия жана Латвиядан келген 8 толук метраждуу жана 16 кыска метраждуу даректүү тасмалардын сынактык көрсөтүүлөрү кирген. «Ала-Тоодогу» көрсөтүүлөр саат 9:30да башталат, андан соң көрүүчүлөр тасма авторлоруна суроолорун бере алышат.

Индустриялык жана билим берүү программасы — мастер-класстар, презентациялар, питчинг, шоукейс жана талкуулар — негизинен Ololo Erkindik аянтчасында өтөт. Спикерлердин арасында франциялык продюсер жана LuFilms’тин негиздөөчүсү Лоранс Юберсфельд, DocsBarcelona, Nipkow программасы, TRT World жана Cannes Docs өкүлдөрү, 3Boxmedia’нын башкаруучу директору Валентин Ромеро, ошондой эле өзүнүн «Аут» тасмасынын көрсөтүүсүн жана жеткиликтүү даректүү кино тартуу боюнча чеберчилик сабагын өтө турган казакстандык даректүү кино режиссёру Канат Бейсекеев бар. Өзүнчө сессия New York Film Academy Kazakhstan өкүлдөрүнүн катышуусунда өтмөкчү.