Жогорку Кеңешке мурда Кыргыз Республикасынын жарандыгында турган адамдар үчүн өлкөгө кирүү жана жүрүү эрежелерин кыйла жөнөкөйлөтүүнү сунуштаган мыйзам долбоору киргизилди. Документтин демилгечиси, депутат Бактыяр Калпаев «Тышкы миграция жөнүндө» мыйзамга мурдагы мекендештерге тарыхый мекенинде визасыз жана мөөнөт жагынан чектөөсүз жүрүүгө мүмкүндүк берген өзгөртүүлөрдү киргизүүнү сунуштоодо.

Сунушталган өзгөртүүлөргө ылайык, мурда КР паспортуна ээ болгон адамдарга башка чет элдик жарандар үчүн колдонулган жалпы убактылуу чектөөлөр жайылтылбайт. Атап айтканда, мыйзам долбоору алардын өлкө аймагына тоскоолдуксуз кирүү, чыгуу, транзит менен өтүү жана жүрүү укугун бекитет. Миграциялык мыйзамдардын башка ченемдерин сактоо шарты менен, өлкөдө болуу мөөнөтүнө коюлган чектөөлөрдү алып салуу башкы жаңылык болуп калмакчы.

Депутат мурдагы мекендештер үчүн «60/120» эрежесин жокко чыгарууну сунуштоодо

Мыйзам долбоорунун маалымкат-негиздемесинде учурда иштеп жаткан «60/120» системасы (120 күндүк мөөнөт ичинде өлкөдө 60 күндөн ашык эмес болуу) Кыргызстандын мурдагы жарандары үчүн олуттуу административдик тоскоолдуктарды жаратып жатканы баса белгиленген. Бактыяр Калпаевдин айтымында, бул категориядагы адамдардын көбү республика менен тыгыз байланышын сактап келишет: бул жакта алардын ата-энелери жана жакын туугандары жашайт, көбү кыймылсыз мүлккө ээлик кылат же ишкердик менен алектенет.

«Мындай адамдарга чет элдиктер үчүн каралган жалпы жүрүү режимин колдонуу алардын Кыргызстан менен болгон иш жүзүндөгү укуктук жана социалдык байланышын эске албайт. Иш жүзүндө бул адамдарды миграциялык мөөнөттү узартуу үчүн гана өлкө чегинен негизсиз чыгып келүүгө мажбурлайт», — деп белгилейт демилгечи.

Сунушталган түзөтүүлөр мурдагы жарандардын өз мекени менен болгон туруктуу маданий жана үй-бүлөлүк байланышын таануу аркылуу бул кыйынчылыктарды жоюуга шарт түзөт.

Мыйзам долбоору азыркы «чет өлкөлүк жарандыгы бар мекендеш» (Мекен-карт) макамына караганда кыйла жөнөкөй курал боло турган өз алдынча жөнгө салууну киргизет. Депутат Мекен-карт алуу — бул өзүнчө татаал административдик жол-жобо экенин, ал эми өлкөдө мыйзамдуу негизде узак убакытка жүрүүнү каалагандар үчүн ал милдеттүү шарт болбошу керектигин түшүндүрдү.

Жаңы ченем чет элдик жарандардын каттоо эрежелерин сактоо боюнча милдеттенмелерин жокко чыгарбайт, бирок алардын жүрүүсүнүн убактылуу алкагын алып салат. Мыйзам кабыл алынса, Министрлер кабинети мындай адамдарды каттоонун жөнөкөйлөтүлгөн тартибин иштеп чыгары күтүлүүдө.