Иран менен АКШнын ортосундагы сүйлөшүү процесси олуттуу кыйынчылыктарга дуушар болду. Ирандын ички саясатында Ислам революциясынын сакчылар корпусунун (ИРСК) ролу күчөгөндүгүнүн фонунда, Тегеран батыштын расмий өкүлдөрү «реалдуу эмес» деп атаган бир катар шарттарды койду. Бул тууралуу «The Wall Street Journal» басылмасы кабарлайт.

Иран эмнени талап кылууда?

Иран тарап диалогду кайра баштоо үчүн талаптардын катаал тизмесин иштеп чыкты:

• Аскердик аспект: АКШ аскерлерин толугу менен чыгарып кетүү жана Перс булуңундагы бардык америкалык базаларды жоюу.
• Экономика жана транзит: Ормуз кысыгы аркылуу өткөн кемелерден (Суэц каналынын үлгүсүндө) акы алууну киргизүү, ошондой эле бардык эл аралык санкцияларды токтоосуз алып салуу.
• Компенсация жана кепилдиктер: Чыр-чатак учурундагы соккулардан келтирилген зыян үчүн миллиарддаган репарацияларды төлөө жана келечек үчүн коопсуздуктун юридикалык кепилдиктерин берүү.
• Аймактык саясат: Ливандагы «Хезболла» тобуна каршы Израилдин операцияларын токтотуу.
• Ракеталык программа: Өзүнүн ракеталык дараметин өнүктүрүүгө карата кандайдыр бир чектөөлөрдү талкуулоодон кескин баш тартуу.

Вашингтондун позициясы

Америка Кошмо Штаттары Ирандын күтүүлөрүнө түп-тамырынан карама-каршы келген 15 пункттан турган жооп планын даярдады. Вашингтондун негизги талаптарына төмөнкүлөр кирет:

1. Ирандын бардык ядролук иштеп чыгууларын толугу менен жок кылуу.
2. Аймактагы куралдуу прокси-топторду каржылоону жана колдоону токтотуу.
3. Баллистикалык ракеталарды чыгарууга катуу чектөөлөрдү белгилөө.

Америкалык расмий өкүлдөр тараптардын позициялары учурда принципиалдуу маселелер боюнча кескин айырмаланарын баса белгилешүүдө. Тегерандын азыркы талаптарын эске алганда, жакынкы арада компромисске келүү дээрлик мүмкүн эместей көрүнөт. Кырдаалды эки тараптын тең өз күн тартибиндеги негизги пункттар боюнча жеңилдик берүүгө (компромисске барууга) даяр эместиги татаалдаштырууда.