Бишкекте эки күндүк «Б5+1» бизнес-форуму башталды. Иш-чара Америка Кошмо Штаттарынын жана Борбордук Азиянын беш өлкөсүнүн — Кыргызстан, Казакстан, Өзбекстан, Тажикстан жана Түркмөнстандын мамлекеттик органдарынын жана ишкер чөйрөлөрүнүн өкүлдөрүн бириктирди.

Уюштуруучулар катары Эл аралык жеке ишкердик борбору (CIPE) жана Кыргыз Республикасынын Министрлер кабинети чыкты. Форумдун негизги максаты — бир жолку жолугушуулардан экономикалык интеграциянын узак мөөнөттүү процессине өтүү жана мамлекеттик-жеке диалогду чыңдоо.

Күн тартиби: логистикадан критикалык минералдарга чейин

Форумдун ишине жогорку даражалуу делегаттар, бизнес-ассоциациялардын, эл аралык компаниялардын жана каржы институттарынын жетекчилери катышууда. Талкуунун борборунда инвестициялык климатты жакшыртуу жана экономиканын негизги секторлорун өнүктүрүү маселелери турат:

• Айыл чарбасы жана туризм;
• Каржы-банк сектору;
• Транспорт жана логистика;
• Электрондук коммерция жана IT;
• Критикалык маанилүү минералдарды иштеп чыгуу.

Жумушчу топтордун жетекчилери аймактык ишкердик күн тартибин жана жөнгө салуу саясатын өркүндөтүү боюнча сунуштарды беришет, ал эми өкмөт өкүлдөрү бул демилгелерди ишке ашыруу боюнча өз позицияларын белгилешет.

Кыргызстан аймактык өнүгүүнүн драйвери катары

Ачылышында сөз сүйлөгөн КР Министрлер кабинетинин Төрагасынын биринчи орун басары Данияр Амангелдиев Борбор Азияны 80 миллиондон ашык керектөөчүсү бар бирдиктүү келечектүү аймак деп атады. Ал форум 2025-жылдын ноябрында Вашингтондо өткөн БА өлкөлөрүнүн жана АКШнын лидерлеринин саммитинде жетишилген макулдашуулардын практикалык ишке ашырылышы экенин баса белгиледи.

Амангелдиев 2025-жылдын жыйынтыгы боюнча 11,1% деңгээлинде өсүштү көрсөткөн Кыргызстандын экономикасынын туруктуулугун белгиледи. Инвесторлор үчүн негизги жетишкендиктер жана жаңы куралдар катары төмөнкүлөр аталды:

• «Инвестициялар жөнүндө» жаңы Мыйзамдын кабыл алынышы жана 700 млн долларлык суверендүү еврооблигациялардын алгачкы чыгарылышы.
• Алтын менен камсыздалган мамлекеттик «USDKG» стейблкоининин ишке кириши.
• «Санариптик көчмөн» режиминин, Жогорку технологиялар паркынын жана Креативдүү индустриялар паркынын өнүгүшү.

«Биз идеяларды демилгелерге, ал эми ниеттерди өлкөлөрүбүздүн өнүгүшүнө иштеген чечимдерге айландырышыбыз керек», — деди Кабмин төрагасынын орун басары.

Бизнес реформалардын авторлошу катары

Форумдун алкагында КР Экономика жана коммерция министри Бакыт Сыдыковдун жана АКШнын Түштүк жана Борбордук Азия иштери боюнча атайын чабарманы Серхио Гордун катышуусунда пресс-конференция өттү.

Бакыт Сыдыков «Б5+1» форматы өз ара аракеттенүүдө сапаттуу жылышты билдирерин белгиледи: бизнес жөн гана катышуучу эмес, экономикалык реформалардын авторлошу болууда. Министр форумдун үч негизги маанисин бөлүп көрсөттү:

1. Аймактык кооперацияны чыңдоо: логистикада, соодада жана энергетикада макулдашылган аракеттер.
2. Ишкердик климатты жакшыртуу: тоскоолдуктарды азайтуу жана мамлекеттик кызматтарды санариптештирүү.
3. Эл аралык өнөктөштүктү өнүктүрүү: АКШнын катышуусу инвесторлордун ишенимин бекемдейт жана технологияларга жеткиликтүүлүктү ачат.

Маалымкат
B5+1 (Business 5+1) платформасы C5+1 дипломатиялык форматынын ишкердик аналогу болуп саналат. Ал аймактын экономикалык өсүшүнө өбөлгө түзгөн биргелешкен чечимдерди иштеп чыгуу үчүн түзүлгөн. Демилге АКШнын Мамлекеттик департаментинин колдоосу менен «Борбордук Азиядагы ишкердик чөйрөнү жакшыртуу» (IBECA) программасынын алкагында CIPE тарабынан ишке ашырылууда. Бул платформанын биринчи форуму 2024-жылдын мартында Алматыда өткөн.