Кыргызстандын Экономика жана коммерция министрлигинде министрдин орун басары Беназир Нурланова Япониянын эл аралык кызматташтык агенттигинин (JICA) башкы кеңсесинин Борбордук Азия жана Кавказ бөлүмүнүн директорунун улук орун басары Сонояма Юка менен жолугушту. Тараптар көп жылдык өнөктөштүктүн жыйынтыгын чыгарып, ийгиликтүү демилгелерди кеңейтүү боюнча кадамдарды белгилешти.

Сүйлөшүүлөрдүн негизги темасы «Бир айыл — бир продукт» долбоорун өнүктүрүү болду. JICAнын колдоосу менен негизинен айыл жерлеринде ишке ашырылып жаткан бул программа жумуш орундарын түзүүдө жана калктын кирешесин жогорулатууда өзүнүн натыйжалуулугун көрсөттү.

Беназир Нурланова учурда долбоорго 3500 катышуучу тартылып, өлкө боюнча 107 өндүрүш цехи иштеп жатканын маалымдады. Ишканалар ийгиликтүү түрдө 2700дөн ашык экологиялык таза товарларды чыгарып, алар Япония, Кытай, Түштүк Корея, АКШ, Германия, БАЭ жана башка өлкөлөрдүн базарларына экспорттолууда. Жолугушуунун жүрүшүндө тараптар долбоорду жаңы форматка — ири экспортко багытталган өнөр жай масштабына өткөрүүнү макулдашышты. Катышуучулардын санын көбөйтүү жана иштеп жаткан цехтерди колдоону системалаштыруу пландалууда.

Жолугушууда чакан жана орто ишкердикти каржылык эмес колдоого өзгөчө көңүл бурулду. Тараптар кыргызстандык тигүү тармагынын өндүрүүчүлөрү үчүн Япониянын алдыңкы компаниялары менен тажрыйба алмашууну уюштурууну макулдашышты. Бул демилге Кыргыз-япон адам өнүгүү борбору аркылуу ишке ашырылары күтүлүүдө. Бул ата мекендик тигүүчүлөргө алдыңкы технологияларды жана сапатты башкаруунун заманбап стандарттарын киргизүүгө мүмкүндүк берет.

Министрдин орун басары ошондой эле япон делегациясына Кыргызстанды 2030-жылга чейин өнүктүрүүнүн Улуттук программасы тууралуу маалымат берди. Документ төрт артыкчылыктуу багытка негизделген: индустриялаштыруу, өлкөнү аймактык логистика жана соода борбору катары алга жылдыруу, айыл чарбасын жана туризмди өнүктүрүү, ошондой эле жашыл энергетиканы киргизүү.

Япония тараптын өкүлдөрү өздөрүнүн учурдагы долбоорлорун Кыргызстандын жаңы улуттук артыкчылыктарына ылайыкташтырууга даяр экендиктерин билдиришти. Атап айтканда, аймактардагы адистер үчүн тармактык окутуу тренингдерин өткөрүү пландалууда. Жолугушуунун жыйынтыгында тараптар эки тараптуу өнөктөштүк республиканын социалдык-экономикалык өнүгүүсүнө олуттуу салым кошууну уланта берерине ишеним билдиришти.

Reporter.kg маалымкаты: «Бир айыл — бир продукт» (ОСОП) долбоору — бул Японияда жаралган айыл аймактарын экономикалык жактан өнүктүрүүнүн эл аралык модели. Концепциянын негизги идеясы — ар бир жамаат уникалдуу жергиликтүү ресурсту (жүн, мөмө-жемиштер, чөптөр, кол өнөрчүлүк салттары) таап, анын негизинде дүйнөлүк рынокто атаандаштыкка жөндөмдүү сапаттуу бренддик товарды жаратуу. Кыргызстанда долбоор JICA агенттигинин колдоосу менен ишке ашырылууда: жергиликтүү тургундар, негизинен аялдар, чакан цехтерге биригип, экологиялык таза продукцияларды (кийиз буюмдары, бал, кыям, самын) өндүрүшөт. Алар кийинчерээк чет өлкөлөргө, анын ичинде ири эл аралык соода түйүндөрүнө (мисалы, япониялык MUJI’ге) ийгиликтүү экспорттолот. Бул демилге алыскы айылдарда жумуш орундарын түзүүгө, калктын кирешесин жогорулатууга жана салттуу кол өнөрчүлүктү сактоого жардам берет.