2026-жылдын 2-мартында Жамааттык коопсуздук келишим уюмунун (ЖККУ) макулдашууларына маанилүү өзгөртүүлөрдү киргизүүчү эки протокол расмий түрдө күчүнө кирди. Документтер мүчө мамлекеттердин ортосунда аскерлердин жана аскердик багыттагы продукциялардын кыймылын жөнөкөйлөтүүгө багытталган.

Жаңы киргизилген эрежелер 2024-жылдын ноябрь айында Астанада кол коюлган эки негизги документке тиешелүү:

• Ташуу чөйрөсүндөгү кызматташтык жөнүндө макулдашуу: Протокол аскердик түзүмдөрдү, алардын кыймылдуу мүлкүн жана аскердик багыттагы продукцияларды ташууну жөнгө салат.
• Түзүмдөрдүн статусу жөнүндө макулдашуу: Түзөтүүлөр ЖККУнун жамааттык коопсуздук тутумунун күчтөрүнүн жана каражаттарынын укуктук статусун тактайт.

Учурда бул протоколдор төрт мамлекетте: Кыргызстан, Россия, Беларусь жана Тажикстанда расмий бекитүү (ратификациялоо) жол-жобосунан өттү.

Бул макулдашууларды ишке ашыруу коюлган милдеттерди аткаруу учурунда ЖККУнун Жамааттык күчтөрүнүн ары-бери жылышынын ыкчамдуулугун кыйла жогорулатууга мүмкүндүк берет. Жаңыланган эрежелердин негизги артыкчылыктары төмөнкүлөр болмокчу:

• ташууларды уюштурууну жана аткарууну тездетүү;
• транзитти камсыздоо маселелерин укуктук жөнгө салууну өркүндөтүү;
• биргелешкен машыгууларды жана күтүүсүз текшерүүлөрдү өткөрүүдө логистиканы жөнөкөйлөтүү.

Ошентип, күчүнө кирген документтер евразиялык мейкиндикте ЖККУга мүчө өлкөлөрдүн куралдуу күчтөрүнүн тез чара көрүүсү жана өз ара аракеттенүүсү үчүн кыйла натыйжалуу укуктук базаны түзөт.