Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы 2025-жыл ичинде өлкөнүн эл аралык резервдеринин өсүшүн каттады. Отчеттук маалыматтарга ылайык, дүң резервдердин көлөмү ай сайын оң динамиканы көрсөтүп, декабрдын аягына карата 8,6 млрд АКШ доллары өлчөмүндөгү тарыхый максимумга жетти.

Он эки айдын ичинде топтолгон каражаттын көлөмү 3,41 млрд долларга көбөйдү, бул январь айынын көрсөткүчүнө (5,2 млрд доллар) салыштырмалуу 65,7%дык өсүштү түзөт. Резервдердин ликвиддүү бөлүгү да ушундай эле өсүү траекториясын көрсөтүп, жылдын аягына карата 8,5 млрд долларды түздү.

Статистика жылдын экинчи жарымында активдерди топтоо темпинин ылдамдаганын тастыктайт. Эгер биринчи жарым жылдыкта резервдер 1,3 млрд долларга өссө, июлдан декабрга чейинки мезгилде өсүш дээрлик 2 млрд долларды түздү. Эң олуттуу секирик сентябрь жана октябрь айларында катталып, анда активдер дароо тиешелүүлүгүнө жараша 667 млн жана 402 млн долларга көбөйгөн.

Бул эмне жана эмне үчүн маанилүү?

Эл аралык дүң резервдер — бул Улуттук банк тескеген негизги мамлекеттик «казына». Жөнөкөй сөз менен айтканда, бул каалаган убакта товарга же кызмат көрсөтүүгө алмаштырууга боло турган активдердин кол тийбес запасы.

Бул «казына» эки негизги бөлүктөн турат: куйма түрүндөгү алтын жана АКШ доллары менен евро сыяктуу жогорку ликвиддүү валюта.

Резервдер жөн жатпайт — алар өлкө экономикасы үчүн үч маанилүү милдетти аткарат:

1. Биринчиден, алар сомдун туруктуулугун камсыздайт. Эгер рынокто дүрбөлөң башталып, доллар кескин кымбаттап кетсе, Улуттук банк резервдеги валютаны алып чыгып, секириктерди жумшартуу жана улуттук валютаны коргоо үчүн аны сатат.
2. Экинчиден, резервдер өлкөгө эсептерди төлөөгө мүмкүндүк берет: бул акчага Кыргызстан чет өлкөдөн өтө маанилүү товарларды (газ, бензин, дары-дармек) сатып алат жана тышкы карыздарды төлөйт.
3. Үчүнчүдөн, бул дүйнөлүк кризистер болгон учурга карата каржы калканы. Эгер өлкөгө акча агымы күтүүсүз токтоп калса, топтолгон миллиарддар экономикага дагы бир аз убакыт туруктуу иштөөгө мүмкүнчүлүк берет.