29-январдан тарта Кыргызстандын кинотеатрларында «Бейиш 2: апама кат» социалдык драмасынын уландысы көрсөтүлө баштайт. Түбөлүк баалуулуктар тууралуу баянды улаган бул тасма бир нече өлкөдө тартылып, дароо үч тилге которулду жана жалпы КМШ аудиториясын көздөйт. Жакында эле дин өкүлдөрү үчүн өткөрүлгөн жабык көрсөтүү тасманын күчтүү эмоционалдык таасирин тастыктады. Көрүүчүлөрдүн пикиринде, бул тасма аң-сезимди өзгөртүп, эң маанилүү нерселерди эске салат.

Чөйрөнү бириктирген тасма

Тасманы тартуу процесси, иш жүзүндө, масштабдуу экспедицияга айланды. Иштер Кыргызстан, Казакстан жана Орусияда (Татарстан) жүргүзүлдү, бул авторлордун трансмаданий максатын баса белгилейт. Аудиторияны кеңири камтуу үчүн тасма казак, өзбек жана орус тилдерине дубляждалган. Сюжеттин өзөгүндө тогуз жашар социалдык жетим Самир менен анын чоң киши болсо да бала кыял досу Адилдин (Эмиль Эсеналиев) миграцияга кеткен апасын издөө үчүн жасаган сапары жатат. Бул жол ишенимди, тамырды жана дүйнөдөгү өз ордун издөөнүн метафорасына айланат.

Дин өкүлдөрү көз жашы менен баа беришти

22-январда Бишкекте диний чөйрөнүн өкүлдөрү үчүн жабык көрсөтүү өттү. Көрүүчүлөрдүн бирдиктүү пикири боюнча, тасма эч кимди кайдыгер калтырган жок: ал тамаша, драма жана трагедиянын ортосундагы тең салмактуулукту чеберчилик менен сактаган. Экинчи бөлүмдө диний багыт байкаларлык күчөгөн: мусулман маданиятынын элементтери (Куран, намаз, зам-зам суусу, ажылык мотиви) аркылуу каармандардын руханий өсүшү ачылып берилет.

«Кинематограф — бул аң-сезимди өзгөртүүгө жана баалуулуктарды калыптандырууга жөндөмдүү, жумшак, бирок өтө күчтүү таасир этүүчү курал», — деп белгилешти көрүүчүлөр. Көпчүлүгү тасмадан кийин дароо ата-энесине чалгысы келгенин моюнга алышты. Көрсөтүүдө жаш дебютант Амирдин (Самир) оюнуна абдан таасирленген дин кызматкерлеринин бири колундагы саатын чечип, залда кол чабуулардын астында балага белек кылды.

Актёрлор унчукпоонун күчү жана үй-бүлөлүк баалуулуктар жөнүндө

Адилдин ролун аткарган Эмиль Эсеналиев тасманы бир нече ирет көрсө да көз жашын тыя албастыгын айтты: «Балдар, үй-бүлө, ата-эне темасы жан дүйнөгө тийбей койбойт. Мен өзүм үч баланын атасымын… Ролду ачуу үчүн эле дайыма активдүү болуу шарт эмес. Кээде унчукпоо сөзгө караганда маанилүү». Ошондой эле ал тасманын экинчи бөлүгүн тартуу зарылчылык болгонун, биринчи бөлүмдөн кийин айтылбай калган терең катмарлар калганын түшүндүрдү.

Баарын таасирленткен чынчыл оюну менен жаш Амир көрсөтүүнүн башкы ачылышы болду. Анын сахнада сүйлөп жатып эмоциясын тыя албаганы экранда жараткан образынын нукуралыгын дагы бир ирет далилдеди.

Сюжеттин негизи – социалдык диагноз

Тасманын авторлору аймак үчүн курч болгон бир катар темаларды атайын көтөрүшкөн:

• «Идеалдуу коомдо болбошу керек болгон» кубулуш катары балдар үйлөрү жана карылар үйлөрү көйгөйү.
• Эмгек миграциясынын баасы — ажыраган үй-бүлөлөр, кароосуз калган балдар.
• Улуттар аралык ынтымак маселелери.
• Муундардын байланышы, жашоонун маңызын издөө жана адамдык ыраазычылык.

Кыргызстанда башталгандан кийин тасма КМШнын башка өлкөлөрүндө да көрсөтүлөт. Жаратуучулардын максаты — көрүүчү менен чынчылдык жана үмүт тилинде диалогду улантуу. Биринчи тасманын ийгилиги жана жабык көрсөтүүнүн күчтүү резонансы эксперттерге «Бейиш 2» тасмасы улуттук алкактан чыгып, жылдын кассалык гана эмес, маданий окуясына айланарын болжолдоого негиз берет.