Кыргызстанда ичүүчү суу жана канализация боюнча жаңы мыйзам долбоору иштелип чыкты
«Ичүүчү суу менен камсыздоо жана суу чыгаруу (водоотведение) жөнүндө» мыйзам долбоору коомдук талкууга коюлду. Жогорку Кеңештин сайтында жарыяланган бул демилге 1999-жылдан бери өзгөрбөгөн мыйзамдык базаны толугу менен жаңылоого багытталган.
Мыйзам долбоорунун автору, депутат Талант Муратбеков учурдагы «Ичүүчү суу жөнүндө» мыйзамы бир топ эскирип калганын белгилейт. Өлкөнүн көпчүлүк аймактарында суу менен камсыздоо тутумдары өтө эскирген, ал эми азыркы тарифтер тейлөөчү компаниялардын базалык чыгымдарын да жаппайт. Жаңы документ инфратүзүмдү заманбапташтырууга жана калк үчүн суунун сапатын жакшыртууга мүмкүндүк берген туруктуу экономикалык моделди түзүүгө багытталган.
Мыйзам долбоору рыноктун бардык катышуучулары үчүн бирдиктүү эрежелерди киргизет. Негизги жаңылыктар төмөнкүлөрдү камтыйт:
- Так ыйгарым укуктар: мамлекеттик органдар эмнеге, ал эми жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары эмнеге жооптуу экени так жазылган.
- Сапатка көзөмөл: ичүүчү сууга жана канализация кызматтарына карата катуу талаптар бекитилген.
- Эсепке алуу жана туташтыруу: тармактарга туташуунун ачык-айкын эрежелери жана эсептегичтерди орнотуунун милдеттүү тартиби белгиленген.
- Келишимдик база: суу жеткирүүчү менен жарандардын ортосундагы мамилелер деталдуу түрдө жөнгө салынган.
Реформанын негизги пункттарынын бири — кызмат көрсөтүүлөр үчүн акы төлөө мамилесин өзгөртүү болот. Тарифтерди алардын реалдуу өздүк наркынан (себестоимость) төмөн эмес деңгээлде белгилөө сунушталууда.
Мыйзам долбоорунда социалдык коргоонун маанилүү механизми жазылган: эгерде жергиликтүү кеңеш калкка оорчулук келтирбөө үчүн тарифти өздүк наркынан төмөн бекитүүнү чечсе, оператордун чыгымдарындагы пайда болгон айырманы жергиликтүү бюджеттен компенсациялоо милдеттендирилет.
Тазалоочу курулмаларды жаңылоо жана түтүктөрдү алмаштыруу үчүн жеке капиталды жигердүү тартуу пландалууда. Мыйзам долбоору мамлекеттик-жеке өнөктөштүк (МЖӨ) механизмдерин колдонууну карайт. Бул мамлекеттин өз каражаты жетишсиз болгон учурда тармактарды масштабдуу курууга жана реконструкциялоого жол ачат.
Учурда документ талкуулоо үчүн жеткиликтүү, андан соң ал парламент депутаттары тарабынан каралат.