Өзбекстандын бийлиги мөмө-жемиш жана жашылча продукциясынын экспортун көзөмөлдөө тутумун реформалоого киришти. Буга чет элдик сатып алуучулардын өзбек айыл чарба продукциясынын сапатына болгон көптөгөн даттануулары жана жалпы суммасы 192 млн доллардан ашкан экспорттук кирешени жашыруу фактылары себеп болгон.

Өзбекстан Республикасынын Өсүмдүктөрдүн карантини жана коргоо боюнча агенттигинин маалыматына ылайык, 2025-жылы чет элдик импорттоочулар продукциянын сапаты базалык талаптарга жооп бербегендиги тууралуу 700дөн ашык арыз жөнөтүшкөн.

Терс тенденция 2026-жылдын башында да сакталууда. Январь айында эле өзбек экспорттоочуларынын дарегине 45 доомат түшкөн — алардын көбү россиялык сатып алуучулардан келген. Мындан тышкары, расмий отчеттордо бааларды жасалма түрдө төмөндөтүүнүн кесепетинен дагы 37,5 млн долларлык продукция эсепке алынбай калган.

Кырдаалды оңдоо үчүн тобокелдиктерди башкаруунун жаңыланган тутуму киргизилүүдө. Ал бардык экспорттоочуларды үч түстөгү категорияларга же «коридорлорго» бөлүштүрүүнү карайт:

«Жашыл коридор» — бардык фитосанитардык жана салыктык талаптарды сактаган ишканалар үчүн. Мындай компаниялар жүктөрүн жөнөкөйлөтүлгөн тартипте, минималдуу текшерүү менен жөнөтө алышат.

«Сары коридор» — мыйзам бузуулары катталган экспорттоочулар үчүн. Алар күчөтүлгөн көзөмөлдөн өтүшөт: продукциянын ар бир партиясы кошумча карантиндик текшерүүгө алынат.

«Кызыл коридор» — эрежелерди системалуу түрдө бузгандар үчүн. Алар үчүн эң катаал режим каралган: жөнөтүлүп жаткан бардык партияларды толук текшерүү жана көзөмөлдөөчү органдар тарабынан кошумча текшерүүлөр жүргүзүлөт.