Эки жумалык ок атышууну токтотуу: Тегеран менен Вашингтон эмне тууралуу макулдашты
АКШнын президенти Дональд Трамп Кошмо Штаттар менен Иран эки жумага ок атышууну токтотуу боюнча макулдашканын билдирди. Бул тууралуу ал өзүнүн социалдык тармагындагы баракчасында жазды.
«Пакистандын премьер-министри Шехбаз Шариф жана фельдмаршал Асим Мунир менен болгон сүйлөшүүлөрдүн жыйынтыгында, мен Иранды бомбалоону жана ага чабуул коюуну эки жумага токтотуп турууга макулдугумду берем. Бул эки тараптуу ок атышууну токтотуу болот. АКШ менен Ирандын ортосундагы мурдагы пикир келишпестиктердин дээрлик бардык пункттары макулдашылды, ал эми эки жумалык мөөнөт келишимди биротоло аягына чыгарууга жана жол-жоболоштурууга мүмкүндүк берет», — деп кошумчалады Трамп.
Буга чейин ал 10 пункттан турган сунуш тууралуу айткан, бирок алар ирандык ЖМКлардын маалыматтарынан улам белгилүү болду:
• Ирактагы, Ливандагы жана Йемендеги согушту толугу менен токтотуу;
• Иранга каршы согушту убакыт чектөөсүз толук жана туруктуу токтотуу;
• бүтүндөй аймактагы бардык чыр-чатактарды токтотуу;
• Ормуз кысыгын ачуу;
• Ормуз кысыгында кеме каттамдарынын эркиндигин жана коопсуздугун камсыз кылуу үчүн протоколду жана шарттарды бекитүү;
• калыбына келтирүү чыгымдары үчүн Иранга компенсацияны толук төлөп берүү;
• Ирандан санкцияларды алып салуу боюнча милдеттенмелерди толук аткаруу;
• Кошмо Штаттар тарабынан кармалып турган Ирандын акча каражаттарын жана тоңдурулган активдерин бөгөттөн чыгаруу;
• Иран кандайдыр бир өзөктүк куралга ээ болууга умтулбоого толук милдеттенме алат;
• бул шарттар жактырылгандан кийин бардык фронттордо ок атышууну токтоосуз токтотуу.
Ирандын Улуттук коопсуздук боюнча жогорку кеңеши өз билдирүүсүндө, АКШ макул болду делген дагы бир нече пункттарды санап өттү:
• Иранга каршы «агрессияны» кайталабоо кепилдиги;
• Ирандын Ормуз кысыгына болгон көзөмөлүн сактап калуусу;
• уранды байытуу укугун таануу;
• бардык санкцияларды — баштапкы жана кийинки (экинчи даражадагы) санкцияларды алып салуу;
• БУУнун Коопсуздук Кеңешинин жана Атомдук энергия боюнча эл аралык агенттиктин (МАГАТЭ) бардык резолюцияларынын ишин токтотуу;
• Америка аскерлерин аймактан чыгарып кетүү;
• бардык фронттордогу, анын ичинде «Ливандагы ислам каршылыгына» каршы согуштук аракеттерди токтотуу.
Израилдин премьер-министри Биньямин Нетаньяхунун кеңсеси билдиргендей, эгер Тегеран кысыктарды дароо ачып, АКШга, Израилге жана аймактагы өлкөлөргө карата бардык чабуулдарын токтотсо гана, Израиль Трамптын Иранга сокку урууну эки жумага токтото туруу чечимин колдойт.
Мунун алдында Пакистандын премьер-министри Шехбаз Шариф Вашингтон менен Тегерандын ортосунда келишимге жетишүү үчүн мөөнөттү эки жумага узартуу өтүнүчү менен Трампка кайрылганын билдирген болчу. Ошондой эле ал Иранды жакшы ниеттин белгиси катары Ормуз кысыгын убактылуу ачууга чакырган.