Жогорку Кеңеште республикада спирт ичимдиктерин сатуунун эрежелерин кыйла катаалдаткан мыйзам долбоору демилгеленди. Депутат Марлен Маматалиев иштеп чыккан документ 2026-жылдын 21-январынан тарта коомдук талкууга коюлду.

Мыйзам долбоорунун маалымкат-негиздемесинде белгиленгендей, түзөтүүлөрдүн башкы максаты — алкоголду керектөөнү азайтуу, улуттун саламаттыгын коргоо жана статистика боюнча көбүнчө мастык абалда жасалган кылмыштуулук менен күрөшүү болуп саналат.

Негизги тыюулар:

• Түнкүсүн «кургак мыйзам»: Дүкөндөрдө саат 23:00дөн 08:00гө чейин ар кандай алкоголдук продукцияны чекене сатууга тыюу салуу сунушталууда.
• Өзгөчөлүктөр: Тыюу салуу кафе, бар жана ресторандарга (коомдук тамактануу жайларына), ошондой эле өлкөдөн чыгып бараткан жарандар үчүн алымсыз соода дүкөндөрүнө (Duty Free) тиешелүү болбойт.
• Эс алуу жайларында тыюу салуу: Мыйзам долбоору калктуу конуштардын борбордук аянттарында, ошондой эле парктардын, бакчалардын, гүлбактардын, пляждардын жана көңүл ачуучу комплекстердин (аттракцион парктарын кошо алганда) аймактарында ичимдик сатууга тыюу салат. Андан тышкары, тыюу салуу бул зоналардын чегинен 100 метр радиуста да колдонулат.

Бул эмне үчүн керек?

Мыйзам долбоорунун демилгечиси кооптуу статистиканы келтирет:

• Кыргызстанда үй-бүлөлүк зомбулук фактыларынын 75%га жакыны мас абалда жасалат.
• Алкоголь — жол кырсыктарынын негизги себептеринин бири: 2024-жылдын башынан бери эле 3,7 миңден ашык мас айдоочу аныкталган, алардын айынан адамдар каза болуп, жүздөн ашууну жаракат алышкан.
• Кечки жана түнкү убактагы көчө кылмыштуулугунун өсүшүн да алкоголдун жеткиликтүүлүгү менен байланыштырышат.

Депутат коңшу өлкөлөрдүн ийгиликтүү тажрыйбасына таянууда. Алсак, Орусия менен Казакстанда ичимдик сатууга түнкү чектөөлөр иштеп жатат, бул кырсыктардын жана кылмыштуулуктун деңгээлинин төмөндөшүнө алып келген. Казакстандын Атырау облусунун айрым айылдарында алкоголдон толугу менен баш тартышкан, натыйжада эки жыл ичинде бир дагы укук бузуу катталган эмес.