Кыргызстанда «Ички миграция жөнүндө» мыйзамга өзгөртүүлөрдү киргизүү боюнча мыйзам долбоору иштелип чыкты. Документ каттоо жол-жоболорун жөнөкөйлөтүүгө, карама-каршылыктарды жоюуга жана колдонуудагы нормаларды тактоого багытталган.

Мыйзам долбоорунун негизги өзгөртүүлөрүнүн бири — жарандарды каттоо үчүн талап кылынган документтердин тизмесин кайра карап чыгуу. Атап айтканда, аскер бөлүктөрү тарабынан берилген маалымкат тизмеден чыгарылат, анткени ал толук кандуу өздүгүн тастыктаган документ болуп эсептелбейт. Ошондой эле кайрылман күбөлүгү да тизмеден алынат, себеби ал чет өлкөлүк жарандарга жана жарандыгы жок адамдарга берилет, ал эми алардын каттоосу башка мыйзамдар менен жөнгө салынат.

Каттоону жөнөкөйлөтүү

Мыйзам долбоору аскер милдеттүүлөр жана чакырылуучулар үчүн каттоодон өтүүдөн мурда аскердик эсепке турууну милдеттүү талап катары алып салууну сунуштайт.

Практикада бул талап жарандарга, айрыкча эркектерге, олуттуу кыйынчылыктарды жаратат. Анткени аскердик эсепке туруу же андан чыгуу каттоодон өтүүгө тоскоол болуп келет. Жаңы норма каттоо процессин ылдамдатып, жеткиликтүүрөөк кылат жана мамлекеттик органдардын жүгүн азайтат.

Кайталанган нормаларды жоюу

Мыйзамдагы айрым жоболорду кайталангандыгына байланыштуу алып салуу сунушталууда. 2024-жылы Министрлер Кабинети жарандарды каттоо жана каттоодон чыгаруу тартибин өзүнчө жобо менен бекиткен.

Ушуга байланыштуу мыйзамдагы айрым нормалар ашыкча болуп калгандыктан, аларды жоюу сунушталууда. Бул укуктук тактыкты камсыз кылууга жана түшүнбөстүктөрдү алдын алууга жардам берет.

Терминдерди тактоо жана мыйзамдарды шайкеш келтирүү

Мыйзам долбоору менен «билдирүү» термини «өтүнүч кат» (ходатайство) деп өзгөртүлөт. Бул өзгөртүү колдонуудагы административдик практикага ылайык келет жана укуктук нормаларды так түшүндүрүүгө шарт түзөт.

Ошондой эле мыйзам жалаң гана Кыргыз Республикасынын жарандарына тиешелүү экени такталат. Жарандыгы жок адамдарга байланыштуу нормаларды алып салуу сунушталууда, анткени алардын укуктук абалы башка мыйзамдар менен жөнгө салынат.

Мындан тышкары, мыйзамды жаңы Укук бузуулар жөнүндө кодекске ылайык келтирүү максатында «жосун» деген түшүнүк «укук бузуу» деп алмаштырылат.

Натыйжасы кандай болот

Иштеп чыгуучулардын айтымында, сунушталган өзгөртүүлөр кайрылмандардын укуктук абалын начарлатпайт, анткени алар үчүн өзүнчө мыйзамдарда социалдык кепилдиктер каралган.

Жалпысынан мыйзам долбоору жарандарды каттоо системасын жөнөкөйлөтүп, ашыкча бюрократияны азайтып, укуктук тактыкты жогорулатууга багытталган.