Кыргызстандын парламентинде «Жаңылануучу энергия булактары жөнүндө» (ЖЭБ) мыйзамга өзгөртүүлөрдү киргизүү долбоорунун биринчи окуусу болуп өттү. Эксперт Кундуз Карбышева Facebook баракчасында билдиргендей, сунушталган өзгөртүүлөр «жашыл» энергетиканы өнүктүрүүнүн системалуу жана атаандаштык механизмин түзүүгө багытталган.

Негизги жаңылыктар:

• Аукциондук системага өтүү: Мыйзам долбоору алдын ала белгиленген тарифтер практикасынан баш тартууну сунуштайт. ЖЭБ долбоорлорун ишке ашыруу укугун аукциондун жүрүшүндө өндүрүлгөн электр энергиясы үчүн эң төмөн бааны сунуштаган инвесторлор алышат.
• Тарифтик саясатты кайра кароо: Мыйзамдардан 1,3 өлчөмүндөгү бирдиктүү жогорулатуучу коэффициентти алып салуу пландалууда. Жаңы тарифтер соодалардын (аукциондун) жыйынтыгы менен аныкталат же мурунку жыл үчүн орточо салмактанып алынган тарифке байланат.
• Аймактарды колдоо: Документте ЖЭБ объекттеринин ишмердүүлүгүнөн түшкөн каражаттын бир пайызын алар жайгашкан жердеги жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын бюджетине чегерүү жөнүндө ченем сакталат.

Иштеп жаткан инвесторлорду коргоо

Талкуунун жүрүшүндө эски эрежелер боюнча электр энергиясын сатып алуу боюнча узак мөөнөттүү келишимдерди (PPA) түзгөн компаниялар үчүн укуктук кепилдиктер маселеси көтөрүлдү. Кундуз Карбышева мындай долбоорлор мурунку шарттардын негизинде насыялык ресурстарды тартып, өзүн-өзү актоо мөөнөттөрүн эсептеп чыгышканын белгиледи.

Эл аралык инвестициялык коомчулуктун ишенимин сактоо үчүн буга чейин түзүлгөн келишимдердин корголушун камсыздоо жана долбоорлорду ишке ашыруу учурунда «оюн эрежелерин» өзгөртүү тобокелдигин жокко чыгаруу өтө маанилүү. Эксперттин пикиринде, жаңы моделге өтүү кылдат ойлонулган болушу жана рыноктун бардык катышуучулары үчүн туруктуулукту кепилдеши керек. Түзөтүүлөр ЖЭБ секторун өнүктүрүүнү өлкөнүн энергосистемасы үчүн кыйла башкарылуучу жана туруктуу кылууга багытталган.