Улуттук статистика комитетинин 2025-жылдын январь–декабрь айларындагы маалыматы боюнча, Кыргызстандын тышкы экспортунун түзүмү олуттуу өзгөрүүлөргө дуушар болду. Жылдын негизги тренди — соода агымдарынын жаңы рынокторго багытталышы жана өнөктөш өлкөлөрдүн диверсификацияланышы (ар тараптандырылышы) болду.

Отчетко ылайык, 2025-жылы КМШ өлкөлөрүнөн тышкары Кыргызстандын негизги беш соода өнөктөшүнүн катарына төмөнкүлөр кирди:

• Швейцария — жалпы экспорттун 16,9%ы;
• Улуу Британия — 9%;
• Кытай — 5,3%;
• Бириккен Араб Эмираттары (БАЭ) — 4,2%;
• Түркия — 2,8%.

Салыштыруу үчүн айтсак, 2024-жылы негизги ролду Улуу Британия ээлеп, анын үлүшүнө өлкөнүн бардык экспорттук жеткирүүлөрүнүн 30,9%ы туура келген.

Тышкы сооданын түзүмүнүн өзгөрүшүнө Улуу Британияга алтын жеткирүүнүн азайышы башкы себеп болду. 2025-жылы бул баалуу металлдын аталган өлкөгө болгон экспорту дээрлик 3,7 эсеге кыскарган, бул анын жалпы көлөмдөгү үлүшүнүн кескин төмөндөшүнө алып келди.

Ошол эле учурда башка багыттар жигердүү өсүштү көрсөттү. Швейцария Кыргызстандын экспорттук түзүмүндөгү өз үлүшүн дээрлик тогуз эсеге көбөйттү. Ошондой эле республиканын рыногунда Кытай менен Бириккен Араб Эмираттары өз позицияларын бекемдешти. Түркиянын экспорттук түзүмдөгү үлүшү мурунку жылдын деңгээлинде калды.

Улуттук статистика комитетинин адистери учурдагы өзгөрүүлөр тышкы сооданын масштабдуу кайра бөлүштүрүлүшүн чагылдырарын белгилешет. Өнөктөштөрдү диверсификациялоо жана экспорттун товардык түзүмүнүн өзгөрүшү жакынкы жылдарда республиканын тышкы экономикалык ишмердүүлүгүнөн түшкөн кирешесине олуттуу таасир этиши мүмкүн. Бул жагдай кирешелерди жаңы өткөрүү базарларындагы кырдаалдан көбүрөөк көз каранды кылат.