.svg){kind=logo}
Кыргызстандын мамлекеттик карызы 10,4 млрд долларга жетти
2026-жылдын 30-сентябрына карата Кыргызстандын мамлекеттик карызы дээрлик 907 млрд сомду же болжол менен 10,4 млрд долларды түздү. Мындай маалыматты Финансы министрлиги жарыялады. Экономиканын көлөмүнө салыштырганда, карыз 2026-жылга күтүлүп жаткан ИДПнын 38,55%ына барабар.
Карыз ички жана тышкы карызга дээрлик тең бөлүнөт. Өлкөнүн чет өлкөлөргө болгон карызы 461 млрд сомду (болжол менен 5,3 млрд долларды) түзөт. Бул жалпы карыздын 50,9%ы. Ички карыз 446 млрд сомго (болжол менен 5,1 млрд долларга) барабар. Бул жалпы карыздын 49,1%ын түзөт. Доллар менен эсептөөдө Улуттук банктын 30-сентябрга карата курсу — 1 доллар үчүн 87,4483 сом колдонулган.
Кыргызстандын мамлекеттик карызы · 2026-жылдын 30-сентябры
Өлкөнүн карызы — 907 млрд сом
2026-жылдын 30-сентябрына карата Кыргыз Республикасынын мамлекеттик карызынын түзүмү.
КАРЫЗ ЭМНЕДЕН ТУРАТ
Тышкы жана ички карыз дээрлик теңелди: 461,3 млрд сомго каршы 445,7 млрд. Айырма — 15,6 млрд сом, бүт карыздын 1,7%.
Булагы: КРдин Финансы министрлиги, 2026-жылдын 30-сентябрына карата мамлекеттик карыздын түзүмү. Долларга которуу — ошол күнгө карата Улуттук банктын 87,4483 сом курсу боюнча
Кыргызстан чет өлкөлөргө кимдерден карыз
Тышкы карыздын жарымынан көбү (52,2%) эл аралык уюмдардын жеңилдетилген насыяларына туура келет. Башкача айтканда, бул коммерциялык насыяларга караганда жеңилирээк шарттарда берилген карыздар. Бул багыттагы ири кредиторлор:
- Эл аралык өнүктүрүү ассоциациясы (Дүйнөлүк банктын түзүмү) — 87 млрд сом, болжол менен 995 млн доллар;
- Азия өнүктүрүү банкы — 83 млрд сом, болжол менен 947 млн доллар;
- Евразия өнүктүрүү банкы — 21 млрд сом, болжол менен 243 млн доллар;
- Ислам өнүктүрүү банкы — 18 млрд сом, болжол менен 209 млн доллар;
- Эл аралык валюта фонду — 11 млрд сом, болжол менен 127 млн доллар.
Тышкы карыздын дагы үчтөн бир бөлүгүн (33,2%) айрым өлкөлөрдүн жана алардын банктарынын жеңилдетилген насыялары түзөт. Алардын ичинен эң чоң карыз Кытайдын Эксимбанкына туура келет: 120 млрд сом же болжол менен 1,37 млрд доллар. Бул жалпы тышкы карыздын төрттөн бир бөлүгү (25,9%).
Калган кредиторлорго болгон карыз азыраак: Япониянын эл аралык кызматташтык агенттигине (JICA) болжол менен 11 млрд сом, Сауд өнүктүрүү фондуна 10 млрд сомго жакын, Германиянын KfW банкына 4,8 млрд сомго жакын, Түркия өкмөтүнө 4 млрд сомго жакын.
Кыргызстандын мамлекеттик карызы · 2026-жылдын 30-сентябры
Кыргызстан кимге көп карыз
Кредиторлор боюнча тышкы карыз, миллион АКШ доллары.
Кытайдын Экспорт-Импорт банкына тышкы карыздын 25,9% туура келет — бул эң ири өзүнчө кредитор. Бирок Дүйнөлүк банк менен Азия өнүктүрүү банкы кошулуп 36,9% берет, башкача айтканда андан көп. Еврооблигациялар — кредитор эмес, өлкө чыгарган баалуу кагаздар; таблицада алар толук сүрөт үчүн берилген.
Булагы: КРдин Финансы министрлиги, 2026-жылдын 30-сентябрына карата мамлекеттик карыздын түзүмү. Долларга которуу — ошол күнгө карата Улуттук банктын 87,4483 сом курсу боюнча
Тышкы карыздын дагы 13,3%ын евробонддор түзөт. Бул өлкө эл аралык рынокто чыгарган, 700 млн долларга (61 млрд сомго) барабар облигациялар. Европа реконструкциялоо жана өнүктүрүү банкына болгон карыз 5,9 млрд сомду (1,3%) түзөт. Чет өлкөлүк эки уюмдун алдындагы коммерциялык карыздардын үлүшү өтө аз — 0,01%дан төмөн.
Ички карыздын абалы кандай
Мамлекет облигацияларды жана векселдерди сатуу аркылуу өлкө ичинде да карыз алат. Ички карыздын дээрлик бардыгы (99,5% же 443 млрд сом) — мөөнөтү 2 жылдан 20 жылга чейинки узак мөөнөттүү облигациялар. Кыска мөөнөттүү векселдерге 2,2 млрд сом (0,5%) туура келет.
2024-жылдын аягында жалпы мамлекеттик карыз ИДПнын 36,2%ына барабар болгон. 2025-жылдын аягында бул көрсөткүч 39,5%ды түзгөн (алдын ала маалыматтар). Ички карыз өсүүдө: 2024-жылы ИДПнын 11,3%ын, 2025-жылы 15,8%ын, азыр 18,94%ын түзөт. Ал эми тышкы карыздын ИДПдагы үлүшү, тескерисинче, азайып жатат: тиешелүүлүгүнө жараша 24,9%, 23,6% жана 19,61%.
2026-жылга карата ИДПнын көлөмү 2,35 трлн сом деп алынган. Бул 2026-жылдын 3-июлундагы Министрлер кабинетинин №458 токтомунда көрсөтүлгөн.
