Кимдир бирөө кирешесин көбөйтүү жана жаңы карьералык мүмкүнчүлүктөр үчүн жумушун алмаштырса, дагы бири эмгек шарттары, оор жүктөм же жамааттагы мамилелерден улам башка жерге өтөт. Бир компанияда канча убакыт иштөө керектиги боюнча жалпыга бирдей мөөнөт жок. Кыргызстандыктар иш жүзүндө жумушун канчалык тез-тез алмаштырып турушат жана калуу же кетүү чечимине эмне таасир этет деген суроого жооп алуу үчүн headhunter.kg платформасы Кыргызстандагы 290дон ашуун жумуш издөөчүлөрдүн арасында сурамжылоо жүргүздү.

Көпчүлүгү узак убакытка калышат

Кызматкерлердин тынымсыз алмашып турушу жөнүндөгү кеңири таралган түшүнүккө карама-каршы, респонденттердин эң чоң тобу (32%) адатта бир компанияда беш жылдан ашык иштешет. Дагы 12%ы азырынча бир гана компанияда иштөөгө жетишкен. Ал эми акыркы беш жылга көз чаптырсак — сурамжылоого катышкандардын 26%ы бул мезгилде жумуш берүүчүсүн такыр алмаштырган эмес.

Ошол эле учурда азыркы же акыркы жумуш орду боюнча абал бир аз башкача: 28%ы ал жерде беш жылдан ашык иштешкен (бул эң чоң топ), бирок андан кийин эле ал жерде жарым жылдан аз (17%) жана жарым жылдан бир жылга чейин (16%) иштегендер турат. Башкача айтканда, бир жагында — узак убакытка кармалгандар болсо, экинчи жагында — жаңыдан орношкондор же жумуш ордун бат-баттан алмаштырып тургандардын байкалаарлык үлүшү бар.

Жумуштан жумушка секирип тургандар тандалмада өтө көп эмес: беш жыл ичинде беш жана андан көп жумуш берүүчүнү сурамжылангандардын 10%ы гана алмаштырган. Аларга караганда орточо мобилдүүлүк көбүрөөк кездешет — эки жумуш берүүчүнү алмаштыргандар 21%ды, үчөөнү — 19%ды, бирөөнү — 18%ды, төртөөнү — 7%ды түздү. Ал эми 26%ы бул жылдар аралыгында жумуш ордун бир дагы жолу которгон эмес.

Айлык маселени чечет — бирок күтүлгөндөй эмес

Жумуштан кетүүнүн башкы себеби — жогорку маяна, муну респонденттердин 54%ы белгилеген. Андан кийинки орундарда жакшыраак эмгек шарттары (35%), ал эми 29%дык бирдей жыйынтык менен — карьералык өсүү мүмкүнчүлүгү, жетекчи же кесиптештер менен болгон мамиле жана чарчап-чаалыгууга (күйүп кетүүгө) жеткирген оор жүктөм турат. Ыңгайлуу иш графиги жана кесиптик өнүгүүнүн жетишсиздиги 22%дан алса, кызыктуураак тапшырмалар жана компаниянын кыскарышы же жабылышы — 18%дан, аралыктан же аралаш иштөө мүмкүнчүлүгү — 12%, көчүп кетүү — 9%ды түздү.

Бирок кызыгы башкада: эгер жумуштан кетүүнүн себебин эмес, кызматкерди бир жерде узагыраак кармап кала турган нерсени сурасак, маянанын мааниси ого бетер жогорулайт. Айлык акынын үзгүлтүксүз көтөрүлүп турушун сурамжылангандардын 67%ы аташкан — бул акча үчүн кеткендердин үлүшүнөн да көп. Андан ары — жамааттагы ыңгайлуу атмосфера (54%), жетекчи менен жакшы мамиле жана компаниянын туруктуулугу (49%дан), карьералык өсүү (47%), окутуу жана кесиптик өнүгүү (43%), социалдык пакет жана бонустар (37%), кызыктуу тапшырмалар (32%), ийкемдүү график (28%), аралыктан иштөө (20%). Ал эми шарттарга карабастан жумушту мезгил-мезгили менен алмаштырып турууну туура көргөндөр болгону 2%ды түздү.

Демек, айлык акыны үзгүлтүксүз көтөрүп туруу кызматкерди кармап калуучу фактор катары, башка жактан бир жолу сунушталган жогорку айлыкка караганда күчтүүрөөк иштейт — башкача айтканда, кызматкерлердин кирешесине алдын ала кам көрүү, алардын башка жактан жумуш таап кетишине кийин чара көргөнгө караганда кыйла натыйжалуу.

Оптималдуу мөөнөт жок — үчтөн бири ушундай деп эсептейт

Бир компанияда иштөөнүн кайсы мөөнөтү карьера үчүн эң оптималдуу деген суроого эң популярдуу жооп — «мындай мөөнөт такыр жок» деген вариант болду, аны респонденттердин үчтөн бири (33%) тандаган. Калган пикирлер кыска жана узак убакыттардын ортосунда дээрлик тең бөлүндү: 3–5 жыл жана 7 жылдан ашык — эки вариант тең 17%дан добуш алды, 2–3 жыл — 14%, 5–7 жыл — 11%, 1–2 жыл — 7%, ал эми бир жылдан аз убакытты оптималдуу деп 2%ы гана эсептеген.

Бардык жоопторду жалпылаганда, бирдиктүү калыпка сыйбаган картина чыгат: жумушту тез-тез алмаштыруу бардыгына эле мүнөздүү эмес, ал эми каражат жумушка киргенде да, андан чыкканда да негизги фактор бойдон калууда — бирок жалгыз гана себеп эмес. Жамааттагы атмосфера, жетекчи менен болгон мамиле жана компаниянын туруктуулугу кыргызстандыктар үчүн маяна сыяктуу эле чоң мааниге ээ.