Эл аралык изилдөөчүлөр тобу жапайы жаратылыш дүйнөсүндө тарыхый ачылыш жасашты: Боливиянын тоолуу токойлорунда илимге буга чейин белгисиз болгон жапайы мышыктын жаңы түрү табылып, ага Leopardus tilcayo деген аталыш берилди. Бул — зоологдор бир кылымдан ашык убакыттан бери биринчи жолу мышык сымалдар тукумуна кирген, азыркы тапта жашап жаткан жаңы түрдү расмий классификациялап, каттоого алган алгачкы учур. Жырткычтын сыпаттамасы камтылган илимий эмгек Current Biology журналына жарыяланды.

Жергиликтүү тургундар «тилкайо» деп атаган бул жаныбар чакан көлөмү менен айырмаланат — чоңоюп жетилгенинин узундугу 46 сантиметрге жетип, салмагы болжол менен 1,4 килограммды түзөт. Бул көрсөткүч аны кадимки үй мышыгынан кыйла кичине экенин көрсөтөт. Жырткычтын денеси өлкөнүн чыгышындагы Юнгас тоолуу токойлорунун чытырман бадалдарында жашынууга жардам берген кара тактары бар коюу, ачык күрөң түстөгү жүн менен капталган.

Тилкайону өзүнчө түр катары бөлүп чыгууга заманбап генетикалык технологиялар көмөкчү болду. Буга чейин бул мышыктар Түштүк Американын «жолборс мышыктарынын» бирдиктүү тобуна бириктирилип келген, бирок ДНКнын тереңдетилген анализи бул популяция беш көз карандысыз түрдөн турарын жана боливиялык бутак болжол менен 1,4 миллион жыл мурун тукумдаштарынан эволюциялык жактан бөлүнүп чыкканын көрсөттү. Ушул эле изилдөөнүн алкагында окумуштуулар коңшу Перудагы жолборс мышыгынын жаңы түрчөсүн да аныктап, сыпаттап жазышты.

Leopardus tilcayoнун жашоо образын толук кандуу изилдөө эми гана башталууда: фотокапкандардын маалыматы боюнча, ал негизинен түнкүсүн активдүү болуп, майда кемирүүчүлөр менен азыктанат. Зоологдор бул уникалдуу түр ачылары менен эле жок болуп кетүү коркунучунда калышы мүмкүн экенин эскертишүүдө — анын байырлаган аймагы болгон Юнгас токойлору бак-дарактарды мыйзамсыз кыюу, токой өрттөрү, жайыттардын кеңейиши жана пайдалуу кендерди казып алуудан улам тездик менен кыскарууда. Жаратылышты коргоонун эл аралык союзу (IUCN) жаңыдан аныкталган мышык сымалдардын беш түрүнүн ар биринин коргоо макамына өзүнчө баа берүүнү даярдап жатат.