Евразия өнүктүрүү банкы Кыргызстанда инфляциянын байкалаарлык өсүшүн каттап, керектөө бааларынын кымбаттоосу боюнча божомолун жогорулатты. Банктын аналитиктеринин баамында, инфляция 5–7% максаттуу коридоруна 2028-жылдан эрте кайтып келе албайт.

2026-жылдын апрелинде инфляция жылдык эсеп менен 11,4%га чейин жеткен — салыштыруу үчүн, 2025-жылдын декабрында ал 9,4% болчу. Негизги себептер — дүйнөлүк рыноктордогу азык-түлүктүн кымбаттыгы, күчтүү ички суроо-талап жана керектөө насыяларынын кескин өсүшү: 2026-жылдын январь–мартында жылдык көрсөткүч 27,1%га көбөйгөн.

Божомол

2026-жылдын жыйынтыгы боюнча ЕАӨБ инфляцияны 11,5% деңгээлинде күтүүдө — божомол мурдагы баалоого салыштырмалуу 3,2 пайыздык пунктка жогорулатылды. Кайра карап чыгууга Жакынкы Чыгыштагы жаңжалдын шартында мунайга жана азык-түлүккө болгон дүйнөлүк баалардын өсүшү себеп болгон.

Банктын божомолуна ылайык, 2027-жылы инфляция 9,2%га чейин, ал эми 2028-жылы 7%га чейин басаңдап, КР Улуттук банкынын максаттуу диапазонунун жогорку чегине жакындайт.

Баалардын өсүшүнө эмнелер таасир этүүдө?

ЕАӨБ аналитиктери инфляцияны шарттаган бир нече факторду бөлүп көрсөтүшөт. Бюджеттик чөйрөдөгү эмгек акылардын көтөрүлүшү — кошумча чыгымдар болжол менен 50 млрд сомду же ИДПнын 3%ын түзөт — керектөөчүлүк суроо-талапты күчөтүп, инфляциянын максаттуу көрсөткүчкө кайтышын жайлатат. 2026-жылдын май айында электр энергиясына болгон тарифтер орточо 11%га кымбаттаган, бул баалардын өсүшүнө дагы 0,4–0,6 пайыздык пункт кошот. Мындан тышкары, 2029-жылга чейин алкоголдук ичимдиктерге акциздер пландалган тартипте жогорулатылат.

Кыргызстанда азык-түлүк керектөө корзинасынын 40%га жакынын түзөт — ошондуктан дүйнөлүк баалардын конъюнктурасы ички инфляцияга өзгөчө күчтүү таасирин тийгизүүдө.

Улуттук банк кандай чараларды көрүүдө?

2026-жылдын февралында КР Улуттук банкы эсептик ченди 100 базистик пунктка жогорулатып, 12%га жеткирген, ал эми май айында овернайт депозиттери боюнча ченди кошумча 400 базистик пунктка көтөргөн. ЕАӨБ эсептик чен бүткүл прогноздук мезгилде — 2028-жылдын аягына чейин 12% деңгээлинде сакталат деп божомолдойт.