31-октябрда Франция менен Германияда жашоонун кымбатташына жана социалдык чыгымдардын кыскартылышына каршы массалык акциялар өттү. Францияда демонстрациялар катары менен үчүнчү ишембиде өтсө, Германияда жаштардын нааразылык акциялары ондогон шаарларды каптады. Reporter.kg демонстрациялардын масштабы, катышуучулардын талаптары жана полиция менен кагылышуулар тууралуу негизги маалыматтарды топтоп, окуялардын хроникасын түздү.

Франция: 320 миң катышуучу жана жүздөгөн кармалгандар

Франциянын ИИМинин маалыматы боюнча, 31-октябрда өлкө боюнча нааразылык акцияларына 320 миңге жакын адам катышты. Бул бир жума мурункуга салыштырмалуу аз — ал кезде көчөгө 410 миң адам чыккан эле. Ал эми 17-октябрда катышуучулардын саны 550 миң деп бааланган.

Нааразылыкка жашоонун кымбатташы, билим берүү системасындагы көйгөйлөр, мугалимдердин жетишсиздиги, мектептердин инфраструктурасынын начарлашы жана турак жайдын жеткиликсиздиги себеп болду. Акциянын катышуучулары ошондой эле президент Эммануэль Макрондун саясатына нааразылыктарын билдиришти.

Париждеги демонстрацияларга 70 миңге жакын адам катышты. Жүрүштүн маршруту шаардын борборун айланып өтүп, негизинен борбор калаанын түштүк-чыгыш бөлүгү аркылуу өттү.

Негизги жүрүштөр тынч мүнөздө өткөнүнө карабастан, кечке жуук Париж, Марсель жана башка шаарларда полиция менен кагылышуулар болду. Протестке чыккандардын айрым топтору укук коргоочуларга таш жана пиротехника ыргытышкан. Полиция буга жооп катары көздөн жаш агызуучу газ жана жарык-үн чыгаруучу гранаталарды колдонду.

Чет элдик ЖМКлардын маалыматына ылайык, 31-октябрда Францияда 560тан ашык адам кармалды. Коомдук тартипти камсыз кылуу үчүн бийлик 70 миңге жакын полиция кызматкери менен жандармды тартты. Париждын айрым райондорунда түнкү чектөөлөр, анын ичинде жашы жете электер үчүн чектөөлөр киргизилди.

Студенттик уюмдар акцияларды улантуу ниетин билдиришти. Келерки аптада алар окуу жайларын тосуп, 5-ноябрда кесиптик кошуундардын жалпы улуттук акциясына кошулууну пландап жатышат.

Германия: жаштар 30дан ашык шаарда көчөгө чыгышты

Германияда 31-октябрда Gen Z regelt («Z мууну чечет») жаштар кыймылынын акциялары өттү. ЖМКлардын маалыматы боюнча, демонстрациялар 34 шаарда, анын ичинде Берлин, Гамбург, Кёльн, Мюнхен, Майндагы Франкфурт жана Штутгартта уюштурулду.

Катышуучулар жашоонун кымбатташына, билим берүүгө бөлүнгөн чыгымдардын кыскартылышына жана милдеттүү аскердик кызматтын кайтарылышы мүмкүндүгүнө каршы чыгышты. Алар ошондой эле саламаттык сактоо тармагын каржылоону көбөйтүүнү жана климатты коргоо боюнча чараларды көрүүнү талап кылышты.

Берлинде акция Бранденбург дарбазасынын алдында өттү. Полициянын баамында, ага 5 миңге жакын адам катышкан, ал эми уюштуруучулар 11 миң адам чыкканын билдиришти. Демонстрациялардын басымдуу бөлүгү тынч өттү, бирок кечке жуук айрым шаарларда абал курчуп кетти.

Кёльндо укук коргоо органдарына пиротехника ыргытылганы тууралуу кабарлардан кийин полиция суу аткычтарды колдонду. Франкфуртта пиротехника колдонулганына байланыштуу жүрүш убактылуу токтотулса, Гамбургда баррикадалар өрттөлгөнү кабарланды. Берлинде айрым катышуучулар бөтөлкөлөрдү жана жумурткаларды ыргытышкан.

Ошондой эле Франкфуртта дүкөндөрдү талкалоо фактылары болгону кабарланды. Бирок Германия боюнча кармалгандардын жана жабыркагандардын так жалпы саны келтирилген жок.

Нааразылыктар эмне үчүн эки өлкөнү тең каптады

Франциядагы жана Германиядагы акциялардын жалпы себептери бар — бул баалардын өсүшүнө, билим берүүнүн, турак жайдын жана мамлекеттик кызматтардын жеткиликтүүлүгүнө болгон нааразылык. Ошол эле учурда катышуучулардын талаптары айырмаланат.

Францияда нааразылык кыймылы студенттердин чыгуусу менен башталып, бара-бара кеңири социалдык жана саясий мүнөзгө ээ болду. Германияда болсо уюштуруучулар жаштардын көйгөйлөрүнө, билим берүү чыгымдарына жана аскерге чакыруу маселесине басым жасашты.

Мындай нааразылык акциялары Европанын башка өлкөлөрүндө да өттү. Алсак, Лиссабондо миңдеген адам турак жай кризисине каршы демонстрацияга чыкты.

Францияда 5-ноябрга кесиптик кошуундардын жалпы улуттук акциясы белгиленген. Студенттик бирикмелер 3 жана 5-ноябрда жаңы нааразылыктарды өткөрүп, окуу жайларын тосууга ниеттенүүдө.

Германияда болсо кезектеги жалпы улуттук чыгуулардын мөөнөтү азырынча жарыялана элек.

Анара Мамытова