Мирзиёев ШКУнун Өнүктүрүү банкын ишке киргизүүнү тездетүүгө чакырды

Өзбекстандын президенти Шавкат Мирзиёев Бишкекте өтүп жаткан ШКУ мамлекет башчыларынын кеңешинин жыйынында «ШКУ — 2040: жалпы өнүгүү мейкиндиги» аттуу концептуалдык көз карашты иштеп чыгууну сунуштап, экономикалык, технологиялык, транспорттук жана гуманитардык кызматташтыкты кеңейтүү боюнча бир катар демилгелерди көтөрдү.
Сөзүнүн башында Мирзиёев Кыргызстандын президенти Садыр Жапаровго жылуу кабыл алганы жана саммитти уюштурганы үчүн ыраазычылык билдирип, кыргыз элин мамлекеттик эгемендүүлүгүнүн 35 жылдыгы менен куттуктады. Ошондой эле Казакстандын президенти Касым-Жомарт Токаевди Казакстан Республикасынын Курултайынын биринчи сессиясынын ачылышы менен куттуктады.
Мирзиёев ШКУ «Шанхай рухунун» принциптерине негизделген натыйжалуу формат экендигин белгиледи. Анын айтымында, Өзбекстан уюмду ачык, блокко кошулбаган жана тынчтыкты сүйгөн платформа катары чыңдоону колдойт, ошондой эле Борбор Азиянын ШКУнун географиялык жана стратегиялык өзөгү катары ролун баса белгиледи.
Эл аралык кырдаалга токтолуп, президент дүйнөдө геосаясий бөлүнүү, ишенимдин тартыштыгы жана чыр-чатактар курчуп жатканын, өзгөчө Жакынкы Чыгыштагы абал тынчсызданууну жаратып жатканын билдирди. Ал региондогу диалогду калыбына келтирүүгө жана чыңалууну басаңдатууга чакырды.
Саммиттин негизги максаты катары Мирзиёев «ШКУ — 2040» концепциясын иштеп чыгууну сунуштады. Ал инвестициялар, технологиялар жана билим менен активдүү алмашууну, ошондой эле ири инфраструктуралык жана өнөр жай долбоорлорун ишке ашырууну камтыйт.
Экономика тармагында президент ШКУ өлкөлөрү менен 1,5 миңден ашык биргелешкен долбоор ишке ашырылып жатканын билдирип, «Өнөр жай кооперациясынын картасын» иштеп чыгууну сунуштады. Ал талкууланып жаткан ШКУнун Өнүктүрүү банкын практикалык түрдө ишке киргизүүгө чакырып, Өкмөт башчыларынын кеңешине транспорт, энергетика, өнөр жай жана санариптик инфраструктура боюнча артыкчылыктуу долбоорлордун портфелин түзүүнү сунуш кылды.
Жасалма интеллект (ЖИ) чөйрөсүндө Өзбекстан КЭР Төрагасы Си Цзиньпиндин ЖИ боюнча Бүткүл дүйнөлүк кызматташтык уюмун түзүү демилгесин колдой турганын билдирди. Ошондой эле Ташкентте келерки жылы Жасалма интеллект жана жаңы санариптик чечимдер боюнча ШКУ форумун өткөрүүгө даяр экенин кабарлады.
Климаттык өзгөрүүлөргө жооп катары президент ШКУнун алкагында суу жана энергетикалык натыйжалуулук боюнча 2035-жылга чейинки технологиялык кызматташтык программасын түзүүнү сунуштады. Ошондой эле логистиканы координациялоо үчүн ШКУ мүчө-мамлекеттеринин темир жол мейкиндигин интеграциялоо кеңешин түзүү демилгесин көтөрдү.
Өзбекстан президенти Ооганстандагы тынчтык жана туруктуулук регион үчүн маанилүү экенин белгилеп, ШКУ менен Ооганстандын ортосундагы коопсуздук жана экономикалык өз ара аракеттенүү боюнча диалогду калыбына келтирүүгө чакырды.
Мирзиёев ШКУнун Хартиясына өзгөртүүлөрдү киргизүү протоколун, ошондой эле коопсуздукка каршы туруучу Универсалдык борбор жана Антинаркотикалык борбор тууралуу жоболорду кабыл алуу уюмдун институционалдык өнүгүүсүнүн жаңы баскычы экенин белгиледи. Өзбекстан Ташкентте Коопсуздукка коркунучтарга каршы туруучу Универсалдык борбордун иштеши үчүн шарт түзөт.
Сөзүнүн соңунда Мирзиёев 2028–2030-жылдарга салттуу искусствону жана материалдык эмес маданий мурастарды сактоо боюнча Кызматташтык программасын даярдоону сунуштап, Пакистандын премьер-министри Шахбаз Шарифти өлкөсүнүн ШКУга төрагалыгын кабыл алуусу менен куттуктады.