Жапониялык компаниялар Кыргызстандагы сурьмага жана кремнийге кызыгышты

Жогорку Кеңештин төрагасы Марлен Маматалиев Жапонияга расмий сапарынын алкагында Токиодо ири жапон компанияларынын өкүлдөрү менен жолугушту. Делегацияны Борбор Азия жана Кавказ өлкөлөрү менен экономикалык кызматташтык боюнча «Кэйданрэн» бизнес федерациясынын комитетинин төрагасы, ошондой эле Mitsui O.S.K. Lines компаниясынын директорлор кеңешинин төрагасы Такеси Хасимото жетектеди. Буга чейин Маматалиев Кыргызстан менен Жапониянын экономикалык алмашуу ассоциациясынын төрагасы Синдзи Тарутоко менен да жолугушкан. Бул тууралуу парламенттин басма сөз кызматы билдирди.
Жолугушуулардын жыйынтыгында тоо-кен тармагындагы кызматташтык талкууланды. Жапониялык ишкерлер Кыргызстанда өндүрүлгөн сурьманы жана кремнийди сатып алууга кызыкдар экенин билдиришти. Мындан тышкары, кыргыз тарап менен JKII тоо-кен компаниясынын ортосундагы меморандумга кол коюу жол-жобосу тездетилди.
Маматалиев Кыргызстанда Toyota компаниясынын расмий борборун ачууну сунуштап, жапон компанияларынын, анын ичинде Mitsui O.S.K. Lines жетекчилерин жумушчу сапар менен келип кетүүгө чакырды. Ал өлкөнүн экономикалык мүмкүнчүлүктөрү тууралуу айтып, акыркы беш жылда экономика жыл сайын кеминде 9%га өскөнүн, ал эми 2026-жылдын биринчи жарым жылдыгынын жыйынтыгы боюнча өсүш дээрлик 12%га жеткенин белгиледи. Анын айтымында, чет өлкөлүк инвесторлорго ата мекендик инвесторлор менен бирдей шарттар жана салыктык жеңилдиктер берилет. Өлкөнүн ыңгайлуу географиялык жайгашуусу жана Евразия экономикалык биримдигине (ЕАЭБ) мүчөлүгү аймактын рынокторуна чыгууга мүмкүнчүлүк түзөт.
Төрага ошондой эле курулуп жаткан «Кытай — Кыргызстан — Өзбекстан» темир жолу тууралуу маалымат берди. Ал жапон компанияларын логистикалык борборлорду, «кургак портторду» жана терминалдарды курууга катышууга чакырды. Ошондой эле MOL компаниясынын тажрыйбасына таянып, Кыргызстан аркылуу өткөн маршрутту Жапониянын Транскаспий эл аралык транспорт коридору боюнча пилоттук ташууларынын катарына кошууну сунуштады. Жапон компаниялары күтүлүп жаткан башка тармактардын арасында энергетика, сейрек кездешүүчү металлдарды кайра иштетүү, айыл чарбасындагы технологиялар, маалыматтык технологиялар жана медициналык шаарча куруу да аталды.
Маматалиевдин айтымында, президент Садыр Жапаровдун Жапонияга сапарынын алкагында өткөн бизнес-форумдун жыйынтыгында энергетика, билим берүү, саламаттык сактоо, туризм жана санариптештирүү тармактарында 20дан ашык документке кол коюлган. Эми аларды конкреттүү долбоорлорго айландыруу зарыл. Кош салык салуудан качуу жөнүндө макулдашуулардын бири июль айында күчүнө кирген. Кийинки кадам — инвестицияларды өз ара колдоо жана коргоо жөнүндө макулдашууга жетишүү.
Хасимото өткөн жылы «Борбор Азия + Жапония» саммитинин алкагында өткөн бизнес-форумга катышканын эске салып, жапон ишкерлерине Кыргызстандын мүмкүнчүлүктөрү тууралуу маалымат берүү маанилүү экенин белгиледи. Жолугушуунун катышуучулары өлкөнүн энергетика жана логистика тармактарындагы мүмкүнчүлүктөрү, ошондой эле инвесторлордун кызыкчылыктарын коргоо маселелери боюнча суроолорду беришти.