ЕБ санкцияларынан улам Кыргызстанга «домино эффектиси» коркунучу туулууда — Кулов
Экс-премьер-министр Феликс Кулов социалдык тармактагы расмий баракчасында Кыргызстан ЕБ санкцияларын айланып өтүү коркунучу жогору болгон юрисдикциялардын тизмесине киргенден кийин өлкөнүн экономикасы үчүн жаралган тобокелдиктер тууралуу пикири менен бөлүштү.
Эске салсак, ЕБ Россияга каршы санкциялардын 20-пакетин бекитти, мында Кыргызстан биринчи жолу чектөөлөрдү айланып өтүү коркунучу жогору юрисдикция катары белгиленген.
Куловдун айтымында, ЕБ бул чечимди сооданын өсүшү менен негиздейт: Европадан Кыргызстанга товарлардын айрым категорияларын импорттоо согушка чейинки деңгээлге салыштырмалуу дээрлик 800%га, ал эми алардын республикадан Россияга экспорту 1200%га өскөн. Брюсселде муну реэкспорттун далили катары эсептешет.
Мындан тышкары, ЕБдин документтеринде кыргыз тарап менен болгон консультациялар санкцияларды айланып өтүүнүн алдын алуу боюнча жетиштүү чараларга алып келбегени белгиленет. Кулов ошондой эле финансылык блокко да көңүл бурду.
Бишкекте катталган TengriCoin компаниясы санкцияга кабылган, бул анын айтымында, өлкөнүн финансылык коопсуздугуна жана банк тутумунун кадыр-баркына таасирин тийгизет.
Ал негизги коркунуч мүмкүн болгон «домино эффектисинде» экенин белгиледи. Тобокелдиктердин арасында — кыргыз банктарынын үстүнөн көзөмөлдүн күчөшү, инвестициялык жагымдуулуктун төмөндөшү, экспорттун жана логистиканын татаалдашы, ошондой эле репутациянын жоголушу бар.
Куловдун пикири боюнча, учурдагы кырдаалда системалуу чаралар керек. Алардын катарында — антикризистик штаб түзүү, реэкспортту жана санкциялык товарларды көзөмөлдөөнү күчөтүү, финансы жана криптосекторунда тартип орнотуу, ошондой эле инвестициялык режимди реформалоо бар.
Ал ЕБ менен диалогду жандантуунун, анын ичинде биргелешкен текшерүүлөрдү жүргүзүүнүн жана дооматтарды тактоонун маанилүүлүгүн өзгөчө белгиледи.
Кулов кырдаалга көңүл бурбоо системалуу кесепеттерге, анын ичинде банк чөйрөсүндөгү чектөөлөргө жана өлкөнүн экономикалык туруктуулугунун төмөндөшүнө алып келиши мүмкүн деп эсептейт.