Билим берүү министри Догдуркүл Кендирбаева мамлекеттик радионун эфиринде айткан «Кыргызстандын мектептеринде эмки окуу жылынан баштап айрым сабактарды жалаң гана кыргыз тилинде окутуу пландалууда» деген сөзү боюнча Reporter.kg’ге түшүндүрмө берди.

Ал тактап өткөндөй, башталгыч класстын окуучуларын мамлекеттик тилде окутууну киргизүү сунушу көптөгөн өлкөлөрдүн тажрыйбасын мисал келтирген кыргызстандыктардан түшкөн.

«Бул сунуш бирдиктүү билим берүү саясатын калыптандыруу үчүн балдардын жана мамлекеттин кызыкчылыктарын эске алуу менен талкууланып жатат. Бүгүн эмес, бирок келечекте биз Кыргызстандын тарыхын жалаң гана кыргыз тилинде окутуу вариантын карап чыгышыбыз мүмкүн. Тилдик интеграция улутуна, тилине жана баалуулуктарына карабастан, биздин республиканын элдеринин социалдык ынтымагын бекемдөөнүн негизги максаттарынын бири болушу керек», — деп түшүндүрдү ал.

Кендирбаева борбор калаадагы № 70 жана № 61 мектептерди мисалга алып, анын айтымында, ал жакта узак убакыт бою параллелдүү кыргыз тилдүү класстар болбогонун билдирип, бул КРнын «Мамлекеттик тил жөнүндө» мыйзамынын талабы экенин баса белгиледи.

«Бирок бул зарыл. Бул КРдагы "Кыргыз жараны" жарандык иденттүүлүктү өнүктүрүү концепциясында камтылган. Анда республиканын ар бир жараны башка тилдерди басмырлабастан кыргыз тилин билүүгө милдеттүү, анткени КР Конституциясына ылайык кыргыз тили — мамлекеттик, ал эми орус тили — расмий тил болуп саналат», — деп кошумчалады министр.

Кендирбаева Кыргызстандын жараны болуу — мамлекеттик баалуулуктарды урматтоону талап кылган жоопкерчилик экенин баса белгиледи.

«Кыргызстандын тарыхында биринчи жолу жаратмандыкты, социалдык, жарандык жана экологиялык жоопкерчиликти, ошондой эле үй-бүлөнүн жана мамлекеттин кызыкчылыктарына кызмат кылууну камтыган баалуулуктарга негизделген ыкма иштелип чыкты», — деди министр.

Ал ошондой эле жарандардын бир бөлүгү кыргыз тилин азырынча биле электигинен трагедияны көрбөй жатканын белгиледи.

«Каалоо болсо, кыргыз тилин үйрөнүүгө мүмкүнчүлүк бар. Эч ким, мисалы, англис тилин үйрөнүүгө тоскоолдук кылбайт да — бардык жерде курстар бар. Кытай тилин үйрөнгүң келеби — кытай тилинде окуткан мектептер бар, араб, кыргыз, орус тилдери — эч кандай тоскоолдуктар жок», — деди Кендирбаева.

Ошол эле учурда Кендирбаева мамлекеттик тилди өнүктүрүүдө методикалык колдоо күчөтүлөрүн баса белгиледи.

Анын айтымында, учурда көбүрөөк ыңгайлаштырылган жана жеткиликтүү болгон жаңы муундагы кыргыз тили окуу китептери иштелип чыгууда.

Ошону менен бирге, дүйнөлүк мейкиндикке интеграциялануу үчүн башка тилдерди да билүү зарыл экенин жана кыргызстандыктарда мындай мүмкүнчүлүк да бар экенин кошумчалады министр.

«Кытай тилин үйрөнгүң келеби — кытай тилинде окуткан мектептер бар. Араб, орус же кыргыз тилдерин үйрөнгүң келсе — эч ким эч кандай тоскоолдук кылбайт. Эң негизгиси — каалоо жана Кыргызстандын бир бөлүгү болуу баалуулугун түшүнүү. Ал эми биз муну аңдап-түшүнүүгө милдеттүүбүз, анткени биз ушул өлкөнүн жарандарыбыз», — деп жыйынтыктады Кендирбаева.