22-июнда өткөн жыйында Жогорку Кеңештин Агрардык саясат, суу ресурстары, жер казынасын пайдалануу, экология жана айлана-чөйрөнү коргоо боюнча комитети Кыргызстандагы геологиялык парктарды өнүктүрүүгө багытталган мыйзам долбоорлорунун пакетин биринчи окууда жактырды. Документтердин демилгечиси Жогорку Кеңештин депутаты Камила Талиева болду.

Мыйзам долбоорлору геопарктардын улуттук тармагын түзүү, уникалдуу геологиялык объекттерди сактоо жана туруктуу туризм аркылуу аймактарды өнүктүрүү үчүн өз алдынча укуктук базаны түзүүнү карайт.

Негиздеме-маалымкатта белгиленгендей, Кыргызстанда капчыгайлар, үңкүрлөр жана палеонтологиялык табылгалар сыяктуу бай геологиялык мурастар бар. Бирок алардын көбү бүгүнкү күндө тийиштүү коргоо статусуна ээ эмес. Учурдагы мыйзамдарда геопарктар өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактарынын бир түрү катары каралганы менен, алардын милдеттери коруктар менен улуттук парктардын милдеттеринен олуттуу айырмаланат.

Мыйзам долбоорунун автору белгилегендей, өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактары негизинен биологиялык ар түрдүүлүктү сактоо үчүн түзүлүп, чарбалык ишмердүүлүккө катуу чектөөлөрдү киргизет. Ал эми геопарктар геологиялык мурастарды сактоо менен катар туризмди, билим берүү программаларын, чакан бизнести жана кол өнөрчүлүктү өнүктүрүүгө, ошондой эле жергиликтүү жамааттарды тартууга багытталышы керек.

Ушуга байланыштуу геопарктарды өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактары жөнүндө мыйзамдан чыгарып, алардын макамын өзүнчө мыйзам менен бекитүү сунушталууда. Бул бир жагынан коруктардын жаратылышты коргоо режимин сактап калууга, экинчи жагынан уникалдуу геологиялык объекттери бар аймактарды өнүктүрүү үчүн ийкемдүү шарттарды түзүүгө мүмкүндүк берет деп күтүлүүдө.

Долбоорго ылайык, геопарктарды түзүү жөнүндө чечим Министрлер Кабинети тарабынан кабыл алынат. Өкмөт ошондой эле аларды түзүүнүн тартибин аныктап, тиешелүү регламенттерди бекитет жана бул багыттагы ишти координациялайт.

Документти иштеп чыккандар геопарктарды түзүү аймактык экономиканын өнүгүшүнө түрткү берип, туризм жана тейлөө тармактарында жаңы жумуш орундарын түзүүгө, ошондой эле кошумча инвестицияларды тартууга жардам берет деп эсептешет.

Учурда ЮНЕСКОнун Дүйнөлүк геопарктар тармагына дүйнөнүн 48 өлкөсүндөгү 195 объект кирет. Постсоветтик мейкиндикте мындай макамга Орусиядагы «Янган-Тау» геопаркы гана ээ.

Кыргызстанда буга чейин эле «Мадыген» геопаркы иштеп келет. Ал аймактык деңгээлде макам алган. Бирок атайын мыйзамдын жоктугу, демилгечилердин пикиринде, анын эл аралык деңгээлде таанылышына жана каржылык колдоо алуусуна тоскоол болуп жатат.

Талкуунун жыйынтыгында комитет мыйзам долбоорлорунун пакетин биринчи окууда колдоду.