Көптөгөн кыргызстандыктар үчүн унаа турак жайдан кийинки маанилүүлүгү боюнча экинчи орундагы сатып алуу бойдон калууда. Reporter.kg редакциясы наркы 10, 15 жана 20 миң доллар болгон унаага канча убакыт акча топтоо керек экенин жана автонасыя канчага турарын иликтеди.

Баштапкы маалыматтар. Улуттук банктын курсу боюнча доллар 87,45 сом турат, ошондуктан үч бюджет мындай көрүнөт:

• $10 000 — болжол менен 874 500 сом;
• $15 000 — болжол менен 1,31 млн сом;
• $20 000 — болжол менен 1,75 млн сом.

Улуттук статистика комитетинин маалыматы боюнча, кыргызстандыктардын орточо айлык акысы айына 61 950 сомду, же жылына 743 400 сомду түзөт. Жылдык айлык 10 миң долларлык унаанын наркынын 85%ын, 15 миң долларлык унаанын 57%ын жана 20 миң долларлык унаанын 42,5%ын жабат. «Айлык» менен эсептегенде бул 14, 21 жана 28 ай.

Бул акчага эмне сатып алса болот

Биз Mashina.kg сайтындагы жарнамаларды карап чыктык. Бул материал даярдалып жаткан учурдагы каталогдун биринчи барактарынан алынган тандама, бүтүндөй рыноктун статистикасы эмес. Жарнамалардагы баалар өзгөрүп турат.

$10 миңге:

• 2022–2024-жылдары чыккан, жүрүшү аз акыркы муундагы Honda Fit ($6,6 миңден $10,3 миңге чейин);
• 2010-жылы чыккан экинчи муундагы Honda Fit (болжол менен $8–9 миң);
• 2011–2013-жылдары чыккан XW30 муунундагы Toyota Prius ($8,5 миңден $11,2 миңге чейин);
• 2002–2006-жылдары чыккан Toyota Camry ($6,2 миңден $10,2 миңге чейин);
• 2008–2009-жылдары чыккан үчүнчү муундагы Honda CR-V ($9,5 миңден $10,4 миңге чейин).

$15 миңге:

• 2016–2019-жылдары чыккан XW50 муунундагы Toyota Prius ($13,7 миңден $17,5 миңге чейин);
• 2012–2017-жылдары чыккан Toyota Camry XV50 ($9,3 миңден $14 миңге чейин);
• 2018–2021-жылдары чыккан Kia K5 ($12,5 миңден $16,5 миңге чейин).

$20 миңге:

• 2020-жылы чыккан, жүрүшү 45 миң км болгон Toyota Camry 2.5 Comfort (болжол менен $17 миң);
• 2021–2022-жылдары чыккан Toyota Prius ($16,9–17 миң);
• 2025-жылы чыккан, жүрүшү 7 миң км болгон Kia K5 ($18,4 миң);
• 2023-жылы чыккан, жүрүшү 10 миң км болгон алтынчы муундагы Honda CR-V ($20 миң);
• жаңы электромобилдер: $18,9 миң турган Wuling Starlight 730 жана $21,6 миң турган Toyota bZ5.

Бюджет канчалык чоң болсо, унаа ошончолук жаңы жана жүрүшү аз болот.

Канча топтоо керек: төрт сценарий

Айлыктын ар кандай үлүшүн четке коюп турганда унаага канча жылда акча топтоого болорун эсептеп чыктык.

Эгер тамак-ашка, транспортко жана кийимге эч нерсе коротпостон, бүт айлыкты (айына 61 950 сом) чогултсаңыз, $10 миңдик унаага 1 жыл 2 ай, $15 миңдикке 1 жыл 9 ай, $20 миңдикке 2 жыл 4 ай жетиштүү. Бул теориялык минимум, чындыгында ага жетүү мүмкүн эмес.

Айлыктын жарымын (айына 30 975 сом) четке коюп турганда:

• $10 миңдик унаага 2 жыл 4 ай керек;
• $15 миңдикке 3 жыл 6 ай;
• $20 миңдикке 4 жыл 9 ай.

Эгер айлыктын 30%ы (18 585 сом) топтоого кетсе:

• $10 миңдик унаага 3 жыл 11 ай;
• $15 миңдикке 5 жыл 11 ай;
• $20 миңдикке 7 жыл 10 ай.

20%ын (12 390 сом) четке коюп турганда мөөнөт узарат:

• $10 миңдик унаа үчүн 5 жыл 11 айга чейин;
• $15 миңдик унаа үчүн 8 жыл 10 айга чейин;
• $20 миңдик унаа үчүн 11 жыл 9 айга чейин.

Эсеп унаанын баасы жана айлык өзгөрбөйт деген божомолго негизделген. Чындыгында доллардын курсу, рыноктогу баалар жана айлыктын өзү өзгөрүшү мүмкүн, анда мөөнөт да жылат.

MIslamic автокаржылоосу: акция 2027-жылдын 15-январына чейин

Жылдар бою акча топтогуңуз келбесе, унааны банктык каржылоонун жардамы менен сатып алса болот. Варианттардын бири — MIslamic автокаржылоосу.

Азыр mashina.kg сайтында MIslamic автокаржылоосу боюнча акция жүрүп жатат: арыз ушул аянтча аркылуу берилгенде үстөк баа жылдык 8,8%дан башталат. Катышуу үчүн унаа mashina.kg сайтына жайгаштырылган болушу керек. Акция 2027-жылдын 15-январына чейин күчүндө.

MIslamic — бул унаа сатып алууну Шарият принциптерине ылайык каржылоо. Банк кардар тандаган унааны сатып алып, аны кардарга алдын ала белгилүү болгон үстөк баа менен сатат, ал эми кардар наркын бөлүп-бөлүп төлөйт.

Шарттар:

• унааны жаңы же колдонулган абалда алса болот;
• мөөнөтү — 5 жылга чейин;
• 1,2 млн сомго чейин алгачкы төгүмсүз, андан жогору болсо алгачкы төгүм 10% жана андан жогору;
• кызмат жеке жана юридикалык жактарга жеткиликтүү;
• үстөк баа 8,8%дан башталат;
• mashina.kg аркылуу таризделгенде кирешелүүлүк чени — 16%.

Автонасыя: унааны айдап жүрүп, акысын төлөп туруу

Ошондой эле кадимки автонасыя да бар. MBANK сом менен 48 айга чейинки мөөнөткө 5 млн сомго чейин автонасыя берет. Чен алгачкы төгүмгө жана күрөөнүн камсыздандырылышына жараша болот (күрөө катары унаанын өзү каралат):

• алгачкы төгүмсүз, 1,2 млн сомго чейинки насыя — жылдык 19%;
• 10%дан 30%га чейинки төгүм менен, 2,5 млн сомго чейинки насыя — 18%;
• 30% жана андан жогору төгүм менен, 5 млн сомго чейинки насыя — 17%.

Күрөө камсыздандырылбаса, чен жогору — жылдык 23%.

Банктын маалыматы боюнча, натыйжалуу чен 18,4%дан 22,7%га чейин.

Биз аннуитеттик схема боюнча, башкача айтканда, бирдей төлөмдөр менен 48 айга ай сайынкы төлөмдү эсептеп чыктык.

Алгачкы төгүм толук суммага караганда алда канча тез чогулат. Айлыктын жарымын четке коюп турсаңыз, $10 миңдик унаанын наркынын 30%ын 8–9 айда, $15 миңдиктин 30%ын 1 жыл 1 айда, $20 миңдиктин 30%ын 1 жыл 5 айда топтосо болот.

Таризделүү үчүн карыз алуучунун паспорту (эгер бар болсо, жубайынын же кепилдердин да паспорту), күрөөгө тиешелүү документтер, мисалы, техпаспорт, жана кирешени тастыктаган документ керек. Банк башка документтерди да талап кылышы мүмкүн.