Казакстандын президенти Касым-Жомарт Токаев күнүмдүк баарлашууда салттуу казак сөздөрүнүн ордуна араб сөздөрүнүн кеңири колдонулуп жатканына тынчсыздануусун билдирди. Бул тууралуу ал 10-ноябрда Астанада өткөн «Қазақ тілі» эл аралык коомунун X съездинде айтты.

Мамлекет башчысы сөз сүйлөп жатып, казак тилинин өзгөчөлүгүн сактоо зарылдыгын белгилеп, өзгөчө диний лексикада кирме сөздөрдүн жайылышына көңүл бурду.

«Акыркы убакта динге байланышкан байыркы сөздөрүбүздүн ордуна араб лексикасын колдонуу модага айланды. Бул да суроолорду жаратат», — деди Токаев.

Президенттин сөзүнөн кийин жарыяланган материалдарда жана социалдык тармактарда мындай сөз айкаштарына мисалдар келтириле баштады. Тактап айтканда, араб тилиндеги «иншааллах» («Кудай кааласа») сөзү казак тилиндеги «Құдай қаласа» («Кудай кааласа») деген сөз айкашы менен, ал эми «альхамдулиллях» («Аллага мактоо») сөзү «Құдайға шүкір» («Кудайга шүгүр») деген сөз айкашы менен салыштырылууда.

Ошол эле учурда Токаевдин сөзүнүн расмий текстинде бул сөз айкаштары аталган эмес жана аларды колдонууга тыюу салуу сунушталган эмес. Президент улуттук тилге аяр мамиле кылуу жана салттуу лексиканы сактоо зарылдыгы тууралуу айткан.

Казакстандын президенти жаңы сөздөрдү жасалма жол менен түзүү маселесине да токтолду. Анын пикиринде, тилдеги айрым сөздөрдү алмаштыруу боюнча сунушталган варианттардын баары эле ийгиликтүү эмес жана күнүмдүк сүйлөөдө колдоо таппайт.

Токаев казак тилинин нормаларын иретке келтирүүгө, орфографиялык сөздүктөрдү жаңылоого жана тилчилердин, окумуштуулардын жана эксперттердин катышуусунда атайын жумушчу топ түзүүгө өзгөчө көңүл бурууну тапшырды.

Ошол эле учурда президент мамлекеттик тилди өнүктүрүү башка тилдерге каршы коюу менен коштолбошу керектигин баса белгиледи. Анын айтымында, казак тили улуттук биримдиктин жана коомдук ынтымактын куралы бойдон калууга тийиш.