Жайдын келиши менен кыргызстандыктарды жашоонун ар кандай тармактарына: жол эрежелеринен жана коммуналдык кызматтарды төлөөдөн баштап, масштабдуу мамлекеттик реформаларга жана бизнес жүргүзүү шарттарына чейин тийиштүү болгон бир катар маанилиүү өзгөрүүлөр күтөт.

Reporter.kg өлкөдө 2026-жылдын 1-июнунан тарта күчүнө кире турган негизги жаңылыктарды топтоду.

Жолдордогу жаңы «бардыгын көрүүчү» үч буттуу радарлар

Ата мекендик айдоочулар үчүн жай мезгили жолдордогу көзөмөлдүн катаалдашы менен башталат. 1-июндан тарта бүткүл Кыргызстан боюнча Жол кыймылынын эрежелерин (ЖКЭ) бузууларды каттаган жаңы автоматташтырылган комплекстер иштей баштайт.

«Кызмат» мамлекеттик ишканасы тарабынан иштелип чыккан жабдуулар көнүмүш радарлардан түп-тамырынан бери айырмаланат. Жаңы камералар кыйла «акылдуу» болуп калды жана эми алар ылдамдыкты ашырууну же каршы тилкеге чыгууну гана эмес, коопсуздук курун такпай айдоо жана рулда баратып уюлдук телефонду колдонуу сыяктуу эреже бузууларды да автоматтык түрдө каттай алат.

ЖКККББ (Жол кыймылынын коопсуздугун камсыздоо башкы башкармалыгы) жаңы технологияларды киргизүү жалаң гана тартипти жогорулатууга, кырсыктарды азайтууга жана адам өмүрүн сактап калууга багытталганын баса белгилейт.

Карызы барларга газды өчүрүү

Жайдын биринчи күнүнөн тарта жаратылыш газы үчүн карызы бар абоненттерге көгүлтүр отун берүү өчүрүлө баштайт. «Газпром Кыргызстан» компаниясы массалык түрдө өчүрүүлөр башталарын эскертти.

Күйүүчү май жеткирүүчү ишкана шаардыктарды ашыкча чыгымдарды болтурбоо үчүн эсептерин текшерип, карыздарын 1-июнга чейин төлөөнү суранат. Компания жагымсыз эрежени эске салды: эгерде сизге газ өчүрүлгөн болсо, карыз толук төлөнгөндөн кийин газ берүү үч жумушчу күндүн ичинде гана калыбына келтирилет жана бул кызмат акылуу болот.

Орусия менен соода кылуунун жаңы эрежелери

Жүк ташуу менен алектенген кыргызстандык ишкерлерди олуттуу өзгөрүүлөр күтөт. 1-июндан тарта Орусияда ЕАЭБ өлкөлөрүнөн, анын ичинде Кыргызстандан автотранспорт менен товарларды алып кирүүнү көзөмөлдөөнүн жаңы системасы ишке кирет.

Эми РФке товарларды экспорттоодо кыргызстандык фураларга атайын QR-код керек болот. Аны алуу үчүн кабыл алуучу тарап (орусиялык импорттоочу) чек арадан өтүүгө чейин эки суткадан кем эмес убакыт калганда РФтин Федералдык салык кызматына алдыдагы жеткирүү жөнүндө электрондук документти тапшырып, камсыздоо төлөмүн киргизиши керек.

Эгерде фуранын айдоочусунда бул QR-код жок болсо же системадагы маалыматтар коштомо документтерге дал келбесе, жүк ташуучу унаа Орусиянын аймагына жөн эле киргизилбейт.

Бийлик реформасы: БШК чакан курамга өтөт

1-июндан тарта президент Садыр Жапаров кол койгон, Кыргызстандын Борбордук шайлоо комиссиясынын (БШК) түзүмүн түп-тамырынан бери өзгөрткөн конституциялык мыйзам күчүнө кирет.

Эми БШКнын курамы 12ден 8 адамга чейин кыскарат. Жаңы эрежелерге ылайык, эгерде комиссиянын кеминде алты мүчөсү катышса, мекеме расмий түрдө ишке киришип, чечим кабыл алууга укуктуу жыйындарды өткөрө алат.

Ошондой эле Борбордук шайлоо комиссиясынын башчысын шайлоо тартиби өзгөрдү: БШК мүчөлөрүнүн жаңы белгиленген санынын жарымынан көбүнүн добушун (б.а. кеминде беш добуш) алган талапкер төрага болот.

Ысык-Көлдө жайкы туристтик сезондун башталышы

Административдик өзгөрүүлөрдөн тышкары, июнь айы адаттагыдай эле Ысык-Көлдөгү жайкы туристтик сезондун расмий эмес башталышы болуп саналат.

Жайдын башталышы менен облустун курорттук аймактарында туристтердин коопсуз жана жайлуу эс алуусун камсыздоо үчүн экологиялык инспекциялардын, санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдүн жана жол кыймылынын коопсуздугу кызматтарынын ишин күчөтүү күтүлүүдө.