Бишкекте «Жаңы Асман шаарын куруу жана өнүктүрүү – 2026» форуму өттү. Ага Кытайдан жана Кыргызстандан келген урбанисттер, академиктер жана архитекторлор тармактык мекемелер менен биргеликте долбоордун келечеги боюнча көз караштарын талкуулашты.

Шаар Ысык-Көл облусунун түндүк жээгинде курулат. Долбоор 4 миң 15 гектар аянтты ээлейт, ал эми тартыла турган жеке инвестициянын көлөмү мамлекеттик бюджеттин катышуусуз 20 миллиард долларга чейин жетет.

Кытай тараптын негизги билдирүүсү боюнча «Асман» келечектин эко-шаары болот. Анын түзүлүшүнүн кызыктуу элементи катары суу-экологиялык кыркасы жана аймакты табигый желдетүү үчүн атайын «таза аба коридорлору» технологиясы колдонулат. Жашыл концепция Теңир-Тоонун жана Улуу Жибек жолунун маданий-тарыхый мурастарын бириктирген 6 сейил бактан турган тармак аркылуу ишке ашат.

Экологияга басым жасоодон тышкары, «Асман» Борбор Азиядагы эң ири технологиялык жана өнөр жай борбору (хаб) катары пландалууда. Кытайлык инвесторлор бул жерде «акылдуу үй», жашыл энергетика жана тазалоочу жабдуулар үчүн өндүрүштү, чогултууну, тейлөөнү жана дистрибуцияны жайгаштырууну сунуштап жатышат. Шаар IT-парктардын, мусулман музейлеринин жана ислам илиминин илимий-изилдөө борборлорунун эсебинен туризмдин борборуна айланат.

Жолугушуулардын жыйынтыгы жана долбоор боюнча жаңы документтерге кол коюлушу боюнча пикирин билдирип жатып, КРдин Инвестициялар боюнча улуттук агенттигинин директорунун орун басары Дамирбек Бикулов Reporter.kg басылмасына курулуш иштери жергиликтүү мыйзамдардын талаптарын жана көлдүн уникалдуу экосистемасын эске алуу менен практикалык фазага өткөнүн айтып берди.

«Биздин Ысык-Көлдүн бардык өзгөчөлүктөрү... тазалоочу курулмаларды куруудан баштап эске алынышы маанилүү. Атайын жашыл зоналар отургузулат. Бул жерде биз атүгүл шамалдын багыты да эске алынганын көрдүк — шаар чындап эле "дем алып", булгануу болбошу үчүн шамал кайдан жана кантип согоруна чейин каралган».

Бюджет тууралуу Reporter.kg берген суроого жооп берип жатып, ал бул масштабдуу идеяны ишке ашыруу атүгүл алгачкы этаптарда да салык төлөөчүлөргө жүк болбой турганын баса белгиледи:

«Шаар мамлекеттик бюджетке эч кандай финансылык кыйынчылыктарды жаратпоого тийиш, ошондуктан биз шаар өзүн-өзү камсыздайт, өзүнүн тиричилигин каржылайт жана өлкөнүн жыргалчылыгы үчүн иштейт деп толук ишенебиз... Келишим боюнча инвестициянын көлөмү 20 миллиард долларга чейин жетет».

Мындан тышкары, Улуттук агенттиктин өкүлү кадрлар менен камсыздоо тууралуу айтып берди. Ал мамлекет эмгек мыйзамдарын жана квоталардын сакталышын катуу көзөмөлгө алууну көздөп жатканын белгиледи:

«Биз ар дайым Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын сактоону талап кылабыз. 80ге 20, башкача айтканда, жумушчулардын 80% — жергиликтүү тургундар, 20% — тар чөйрөдөгү адистештирилген эксперттер болот. Биз аларды жөн гана ишке тартпастан, үйрөтөбүз дагы... алар дагы тажрыйба топтоп, үйрөнүп алышы үчүн».

«Асман» шаарынын курулушу идеядан конкреттүү долбоорлоого өтүүдө. Өлкө күтүүдө: эгер инвесторлор жана шаар куруучулар бардык пландалгандарды ишке ашыра алышса, Ысык-Көл бүткүл Борбор Азия үчүн жаңы деңгээлди белгилеп, республиканын экономикалык жүзүн өзгөртөт.