Жогорку Кеңештин депутаты Дастан Бекешев алдамчылыктын алдын алуу боюнча атайын борбор түзүүнү жана мындай кылмыштар үчүн соттолгон адамдардын туугандарынын активдерине көзөмөлдү күчөтүүнү сунуштады.

Анын пикиринде, мындай борбор жарандардан арыздар түшкөн потенциалдуу инвесторлор, ишкерлер жана башка адамдар тууралуу маалыматты ыкчам текшерип, адамдар алдамчылыктын курмандыгы болгонго чейин эле мүмкүн болгон кылмыштардын алдын ала алмак.

Бекешев белгилегендей, Кыргызстанда алдамчылык барган сайын кулач жайып, жаңы формаларга ээ болууда — жок болгон кыймылсыз мүлктү сатуудан баштап, жасалма интеллектти колдонууга жана социалдык тармактар менен мессенджерлердеги аккаунттарды бузуп кирүүгө чейин.

Депутат адамдарга жер тилкелеринин ордуна «аба» сатылган учур жөнүндө айтып берди. Буга байланыштуу ал Азамат Аспек уулуна карата козголгон кылмыш ишин эске салды. Депутаттын айтымында, ал алдамчылыкка айыпталып, биринчи инстанциядагы соттун чечими менен үч жылга эркинен ажыратылган.

Бекешевдин айтымында, шектүүлөр көп учурда мүлкүн алдын ала туугандарына же тааныштарына каттатып коюшат, бул кийинчерээк келтирилген чыгымдын ордун толтурууну кыйындатат. Ушуга байланыштуу парламентарий алдамчылыкка айыпталган адамдардын туугандарынын мүлкүнүн келип чыгышын аныктоо боюнча укук коргоо органдарынын ишин күчөтүү зарыл деп эсептейт.

Депутат ошондой эле интернет-алдамчылыктын өсүшүнө да көңүл бурду. Анын айтымында, алдамчылар жасалма интеллектти активдүү колдонуп, Telegram жана WhatsApp аккаунттарын бузуп киришет, андан соң социалдык инженерия ыкмаларын колдонуу менен колдонуучулардын маалыматтарына мүмкүнчүлүк алышат. Андан кийин өздөрүн туугандары, достору же мамлекеттик органдардын кызматкерлери катары тааныштырып, адамдарды алдашат.

Парламентарий жарандарды сак болууга, шектүү шилтемелер аркылуу өтпөөгө, чоочун адамдарга тастыктоо коддорун (СМС коддорду) жана башка жеке маалыматтарды айтпоого, ошондой эле банктардан же мамлекеттик органдардан келгендей көрүнгөн ар кандай маалыматты кайра текшерип чыгууга чакырды.

Ал алдамчылыкка каршы күрөшүүнү күчөтүүгө багытталган кылмыш-жаза жана жарандык мыйзамдарга өзгөртүүлөрдү киргизүү мүмкүнчүлүгүн карап чыгууну көздөп жатканын билдирди.

Ошол эле учурда Бекешев алдамчылыкты тамыры менен толук жок кылуу мүмкүн эместигин баса белгиледи. Ошондуктан, коргонуунун негизги жолу катары жарандардын өзүнүн сактыгы жана алдоонун жаңы схемалары тууралуу жакындарына өз убагында маалымат берип туруусу бойдон кала берет.