Кыргызстанда Салык кодексине 113 өзгөртүүнү камтыган кезектеги түзөтүүлөр пакети даярдалды. Бул тууралуу Жогорку Кеңештин депутаты Дастан Бекешев өзүнүн расмий баракчасында билдирди.

Анын айтымында, мамлекет салыктык башкарууну күчөтүүнү, көбүрөөк процедураларды санарип форматка өткөрүүнү, салыктан качуунун айрым схемаларын жабууну жана кээ бир салык режимдерин тактоону көздөп жатат.

Атап айтканда, эгер салыктык отчеттуулук санарип түрүндө тапшырылса, көбүрөөк документтерди электрондук системалар аркылуу жөнөтүүгө болот. Бул кагаз түрүндөгү документтерди азыраак колдонууга шарт түзөт.

Ошондой эле жарандын салыктык милдеттенмелерин жана карыздарын ал каза болгон күндөн тартып токтотуу сунушталууда. Бул тууралуу маалыматты салык кызматы калктын мамлекеттик реестри менен интеграциялоо аркылуу алып турат.

Эгер ишкер фискалдык программалык камсыздоону колдонсо, салык органдары салык көзөмөлүн жүргүзүү учурунда ал системанын маалыматтарына кирүү мүмкүнчүлүгүнө ээ болот. Бекешевдин айтымында, бул маалыматтарды бурмалоого жана кирешени жашырууга каршы күрөшүү зарылдыгы менен түшүндүрүлөт.

Мындан тышкары, «товарсыз жеткирүү» жана «товардын келип чыккан булагы» деген түшүнүктөрдү киргизүү сунушталууда. Мамлекеттик салык кызматы документтерди гана эмес, товардын иш жүзүндө кайдан алынганын — кайда сатылып алынганын, өндүрүлгөнүн же түшкөнүн да эске алат. Эгер товар кагаз жүзүндө гана болуп, бирок иш жүзүндө жеткирилбесе, мындай операция товарсыз деп табылышы мүмкүн.

Дагы бир түзөтүү банктык маалыматтарга тиешелүү. Эгер салык төлөөчүгө салыктык төлөм талабы коюлса, банктар, электрондук акчалардын операторлору жана төлөм системалары анын эсептери менен электрондук капчыктарындагы акчанын калдыктары жана кыймылы тууралуу маалыматтарды салык кызматына берүүгө милдеттүү болот.

Бекешев мындай маалыматтарга жеткиликтүүлүк конкреттүү салык талабын аткаруу үчүн зарыл болгон көлөмдө гана берилиши керек деп эсептейт.

Мыйзам долбоорунда ошондой эле салыктык сервистердин оператору институтун киргизүү каралган. Ал салык төлөөчүлөргө салыктык милдеттенмелерин аткаруу жана салык кызматтарын алуу үчүн электрондук жана башка кызматтарды көрсөтүүчү юридикалык жак боло алат.

Депутаттын пикиринде, мындай кызматтарды пайдалануу ыктыярдуу бойдон калышы керек, ал эми жарандар менен бизнес милдеттүү ортомчусуз эле түздөн-түз салык органдарына кайрылуу мүмкүнчүлүгүн сактап калууга тийиш.

Өзгөртүүлөр турак жай эмес кыймылсыз мүлккө да тиешелүү болот. Эгер курулуш Кадастрда катталбаган болсо, ал объект салык салууда эске алынышы үчүн маалыматтык эсеп тапшырууга милдеттендирилиши мүмкүн.

Электромобилдерди кубаттоо боюнча электр энергиясын тиричиликте керектөө менен автоунааны коммерциялык кубаттоону бири-биринен ажыратуу сунушталууда. Ошентип, тиричилик керектөөсүнө берилген жеңилдиктер автоматтык түрдө кубаттоочу станцияларга жайылтылбайт.

Ошондой эле бирдиктүү салыкты төлөө мөөнөттөрү боюнча аныктамаларды жөнөкөйлөтүү сунушталууда. Бекешев мыйзам долбоорунун бир беренесинде чакан, орто жана ири бизнеске түз бөлүү алынып салынганын, ал эми экинчисинде сакталып калганын белгиледи. Депутат салык төлөө мөөнөттөрүндө башаламандык жаралбашы үчүн бул карама-каршылыкты жоюуну сунуштайт.

Бекешевдин айтымында, 113 түзөтүүнүн бир бөлүгү техникалык мүнөзгө ээ, бирок айрым өзгөртүүлөр бизнеске жана жарандарга, салык сырына, банктык маалыматтарга, товарлардын эсебине жана салыктык жеңилдиктерге түздөн-түз таасир этет. Депутат мыйзам долбоорунун экинчи окуусуна карата өзүнүн сунуштарын даярдаганын билдирди.