Жогорку Кеңештин депутаты Гуля Кожокулова Бишкекте өтө турган Шанхай кызматташтык уюмунун (ШКУ) саммитине көрүлүп жаткан даярдыктар тууралуу пикирин билдирип, аны өлкөнүн заманбап тарыхындагы эң масштабдуу окуя деп атады. Эл өкүлүнүн айтымында, мындай деңгээлдеги иш-чаранын өткөрүлүшү Кыргызстандын эл аралык кадыр-баркынын өсүп жатканын жана дүйнөлүк аренада өз пикири салмактуу болгон олуттуу геосаясий оюнчуга айланганын тастыктайт.

Депутат алдыдагы саммит жөн гана дипломатиялык жолугушуу болбостон, коопсуздукту камсыз кылуу боюнча өтө татаал милдет экенин баса белгиледи. Кожокулова ШКУга мүчө он мамлекеттин бешөөсү учурда согуштук аракеттерге тартылып жатканын эске салып, протоколдорду сактоо жана биринчи жетекчилердин коопсуздугун коргоо кемчиликсиз болушу керектигин айтты. Ушуга байланыштуу ал шаардыктарды жолдордун жабылышына жана убактылуу чектөөлөргө түшүнүү менен мамиле кылууга чакырып, бул планетанын калкынын болжол менен 67%ын түзгөн мамлекеттердин лидерлеринин алдында өлкөнүн аброюн сактоо үчүн зарыл чара экенин белгиледи.

Парламентарий кыргыз-кытай мамилелерин чыңдоого өзгөчө көңүл бурду. Саммиттин алкагында дипломатиялык мамилелердин орнотулгандыгынын 35 жылдыгына карата КЭР Төрагасы Си Цзиньпиндин мамлекеттик сапары күтүлүүдө. Депутат кызматташтыктагы олуттуу прогрессти белгиледи: кыска мөөнөттүү транзиттик визаларды киргизүүдөн тарта Кытайдын Чэнду жана Гуанчжоу сыяктуу шаарларына жаңы авиакаттамдардын ачылышына чейинки жетишкендиктерге токтолду. Кожокулова ошондой эле кытайлык компаниялар жол инфраструктурасын куруу боюнча дүйнөлүк деңгээлде таанылган лидерлер экенин эске салып, жарандарды интернеттеги аларга байланышкан сындарга калыс жана салмактап мамиле жасоого үндөдү.

Сөзүнүн соңунда депутат айрым блогерлердин ишмердигин сынга алып, алардын билдирүүлөрү көп учурда мамлекеттин кызыкчылыгына эмес, жарнамадан акча табууга багытталганын билдирди. Анын айтымында, жеке пикирлердин мамлекеттик саясатка, өзгөчө улуттук коопсуздук жана өлкөнүн аброюна байланышкан маселелерде өз шартын таңуулашына жол берилбеши керек.

Бул маселелер «Ой Ордо» эксперттик демилгелер борбору тарабынан уюштурулган «Аймактык коопсуздуктун жаңы контурлары: Борбор Азия интеграциясынан ШКУга чейин» аттуу тегерек столдун жүрүшүндө талкууланды. Жолугушуунун катышуучулары Борбор Азия мамлекет башчыларынын бейформал саммитинин жыйынтыктарын жана ШКУ лидерлеринин алдыдагы жолугушуусун эске алуу менен коопсуздук жаатындагы интеграциялык процесстерди талдап чыгышты.

Владимир Банников

ШКУ саммити — бул Кыргызстандын жетилгендигинин жана жоопкерчилигинин сыноосу.

Гуля Кожокулова

Жогорку Кенештин депутаты