Кыргызстанда исламдык каржылоо принциптерин колдонуу жеңилдетилип, кеңейтилмекчи. Тийиштүү мыйзам долбоору Жогорку Кеңештин бюджет, экономика жана фискалдык саясат боюнча комитетинде үчүнчү окууда жактырылды.

Документ өлкөдө исламдык банкингдин өнүгүшүнө тоскоол болуп жаткан укуктук көйгөйлөрдү жоюуга багытталган. Иштеп чыгуучулардын маалыматына ылайык, калктын көпчүлүгү ислам динин карманганына карабастан, исламдык каржылоонун жалпы кредиттик портфелдеги үлүшү 3%дан аз.

Негизги көйгөйлөрдүн бири — келишимдерди тариздөөнүн татаалдыгы. Мисалы, «мурабаха» операциясында банк алгач мүлктү өзүнө каттап, андан кийин кардарга өткөрүп берүүгө милдеттүү. Бул эки жолу каттоого, кошумча чыгымдарга жана убакыттын созулушуна алып келет. Мыйзам долбоору мүлктү дароо кардардын атына каттоого уруксат берүүнү сунуштайт, бул процессти жөнөкөйлөтүп, кызматтарды жеткиликтүүрөөк кылат.

Ошондой эле «азайуучу мушарака» механизми такталууда. Учурда мыйзамда ал капиталдык өнөктөштүк катары каралса, практикада банк менен кардардын мүлктү биргелешип сатып алып, андан кийин ижарага берип, үлүштү акырындап сатып алуу схемасы кеңири колдонулат. Өзгөртүүлөр дал ушул моделди бекемдейт.

Дагы бир маанилүү өзгөрүү — исламдык каржы инструменттеринин тизмесин кеңейтүү. Азыр Жарандык кодексте мындай операциялар чектелген санда гана көрсөтүлгөн, бул жаңы продуктыларды киргизүүгө тоскоол болууда. Мыйзам долбоору эл аралык тажрыйба жана шариат стандарттарын эске алуу менен жаңы инструменттерди кошууга мүмкүнчүлүк берет.

Мындан тышкары, документтерди тариздөөгө байланышкан нормалар да такталууда. Айрым учурларда кардар банкка агент катары иш алып барып, келишимдерди өз атынан түзө алат. Бул да бюрократияны азайтат.

Жалпысынан өзгөртүүлөр чыгымдарды кыскартууга, мыйзамдардагы карама-каршылыктарды жоюуга жана укуктук базаны ийкемдүүрөөк кылууга багытталган. Натыйжада исламдык каржы сектору активдүү өнүгүп, альтернативалуу банктык кызматтарга жеткиликтүүлүк кеңейет деп күтүлүүдө.