Министрлер кабинетинин төрагасы Адылбек Касымалиев Кыргызстанга балык тоюттарын импорттоону токтотуу ниетин билдирип, балык чарбаларын ата мекендик өндүрүүчүлөрдүн продукциясын сатып алууга чакырды. Бул тууралуу ал социалдык тармактагы өз баракчасында билдирди.

Анын маалыматы боюнча, 2026-жылдын тогуз айында өлкөдө 5,5 миң тонна балык тоюту өндүрүлгөн. Салыштыруу үчүн айтсак, бүтүндөй 2022-жылы өндүрүштүн көлөмү 590 тоннаны түзгөн.

Учурда Кыргызстанда балык тоюттарын чыгаруучу төрт ишкана иштеп жатат: «Тянь-Шань форель», «Салих ЛТД», «Био Жем» жана «Аква Вин».

Алардын жалпы өндүрүштүк кубаттуулугу жылына 67–73 миң тоннаны түзөт. Бул ишканаларга салынган инвестициялардын жалпы көлөмү 15,83 миллион долларга жеткен, ал жакта 120га жакын адам эмгектенет.

2026-жылдын тогуз айынын жыйынтыгы боюнча ишканалар төмөнкүдөй көрсөткүчтөргө жетишти:

• «Тянь-Шань форель» — жылдык кубаттуулугу 30 миң тонна болгон шартта 1,5 миң тонна тоют өндүргөн. Инвестициянын көлөмү — 6,83 миллион доллар, жумуш орундарынын саны — 40тан 60ка чейин.
• «Салих ЛТД» — жылдык кубаттуулугу 4–5 миң тонна болсо, өндүрүш — 2,1 миң тонна. Инвестиция — 5 миллион доллар, 30 жумуш орду.
• «Био Жем» — жылдык кубаттуулугу 30–35 миң тонна болсо, өндүрүш — 1,3 миң тонна. Инвестиция — 4 миллион доллар, 25тен 30га чейин жумуш орду.
• «Аква Вин» — жылдык кубаттуулугу 3 миң тонна болсо, өндүрүш — 600 тонна.

Берилген маалыматка ылайык, ата мекендик ишканалар орто эсеп менен 86–96 балык чарбасын тоют менен камсыздайт.

Касымалиев билдиргендей, Кыргызстанда чыгарылган балык тоюттарынын курамынын 25%га жакынын жергиликтүү чийки заттар түзөт: жүгөрү, жүгөрү белогу, буудай уну, крахмал жана минералдык кошулмалар. Калган 75%ын импорттук компоненттер түзөт, анын ичинде балык уну, соя майы, шрот, аминокислоталар жана премикстер бар.

Ата мекендик жана импорттук тоюттардын сапатын салыштыруу максатында үлгүлөр Алматы шаарына экспертизага жөнөтүлгөн.

Минкаб башчысынын айтымында, изилдөөнүн жыйынтыгы продукциялардын сапатында эч кандай айырмачылык жок экенин көрсөткөн. Касымалиев ата мекендик балык тоюттарынын сапаты төмөн деген маалыматтарды таратууну токтотууга чакырды.

Ал Кыргызстандын өндүрүштүк кубаттуулугу жергиликтүү балык чарбаларынын керектөөсүн толук камсыздоого жана продукцияны экспорттоого толук мүмкүнчүлүк берерин айтты.

Ошондой эле мамлекет ата мекендик өндүрүүчүлөрдү колдоого бекем бел байлаганын баса белгиледи.

«Бүтүндөй Кыргызстандын кызыкчылыгы ар дайым балык тоютун импорттогон 5–6 жеке компаниянын кызыкчылыгынан жогору турушу керек!» — деди Касымалиев.

Анын айтымында, келечекте балык тоюттарын импорттоо токтотулат.

«Мындан ары импорт болбойт. Балык чарбаларынын өкүлдөрү, ата мекендик тоюттарды сатып алыңыздар!» — деп чакырды минкаб төрагасы.