Жогорку Кеңеш июнь айында бюрократиядан арылтуу реформасынын алкагында иштелип чыккан масштабдуу мыйзамдардын пакетин кабыл алды. Бул тууралуу Юстиция министрлигинин басма сөз кызматы билдирди.

Маалыматка ылайык, жаңычылдыктардын басымдуу бөлүгүн активдүү ишке ашыруу үстүбүздөгү жылдын күз айларында башталары күтүлүүдө.

Такталгандай, реформа президенттин 2025-жылдын 30-декабрындагы мамлекеттик башкаруу системасынын натыйжалуулугун мындан ары жогорулатуу жана бюрократиядан арылтуу жөнүндөгү жарлыгынын алкагында жүргүзүлүүдө.

Мекеме эске салгандай, Министрлер кабинетинин төрагасы Адылбек Касымалиевдин демилгеси менен бир нече ондогон ченемдик укуктук актылардын пакети даярдалып, алардын басымдуу бөлүгүн парламент кабыл алган.

Юстиция министрлиги белгилегендей, жаңы мыйзамдар жарандардын укуктарын коргоого, административдик процедураларды жөнөкөйлөтүүгө, укуктук жөнгө салууну өркүндөтүүгө, мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдүн сапатын жогорулатууга, ошондой эле бизнес жана инвестиция үчүн дагы ыңгайлуу шарттарды түзүүгө багытталган.

Алсак, Бюрократиядан арылтуу боюнча ведомстволор аралык комиссиянын 15 айлык ишинин ичинде 150гө жакын ченемдик укуктук актылардын долбоорлору даярдалып, демилгеленген. Алардын көпчүлүгү кабыл алынып, күчүнө кирген.

Негизги чечимдердин бири катары «Мамлекеттик органдар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары тарабынан көрсөтүлүүчү кызматтар жөнүндө» жаңы мыйзамды атоого болот. Ал мамлекеттик маалыматтык системаларда тиешелүү маалыматтар бар болсо, кагаз түрүндөгү документтерди жана маалымкаттарды талап кылуудан баш тартууну карайт.

Мындан тышкары, айрым кызматтарды көрсөтүүнүн проактивдүү форматы киргизилүүдө: тиешелүү окуя болгондон кийин (мисалы, бала төрөлгөндө же пенсия курагына жеткенде) жөлөк пулдарды, пенсияларды жана туулгандыгы тууралуу күбөлүктөрдү автоматтык түрдө жол-жоболоштуруу мүмкүн болот.

Ошондой эле 16 жашка чыга элек Кыргызстандын жарандарына паспорт жол-жоболоштурууну жөнөкөйлөткөн мыйзам кабыл алынды.

Юридикалык өкүлчүлүк жөнүндө мыйзамдарга киргизилген өзгөртүүлөр Юридикалык өкүлдөрдүн бирдиктүү реестрин түзүүнү карайт. Жарандык жана административдик иштер боюнча соттордо жарандардын кызыкчылыктарын Юстиция министрлигинин жана Адвокатуранын реестрине киргизилген адвокаттар же юристтер гана коргой алышат.

Дагы бир жаңычылдык — Эсептөө палатасынын ишине электрондук аудитти киргизүү.

Аткаруу өндүрүшү тармагында жеке сот аткаруучулар институту расмий түрдө киргизилүүдө, ал эми Сот аткаруучулардын мамлекеттик кызматы Башкы прокуратуранын түз көзөмөлүнө өтөт.

Мындан сырткары, алимент төлөбөгөндүк үчүн жоопкерчилик күчөтүлүүдө.

«Үч айдан ашкан карыз үчүн үч күндөн жети күнгө чейинки мөөнөткө автоматтык түрдө административдик камакка алуу каралууда. Алимент төлөөдөн качкандыгы үчүн эң жогорку жаза үч жылга эркинен ажыратууга чейин узартылып, пробацияны колдонууга жол берилбейт. Карызкорлор тууралуу маалыматтар милдеттенмелердин электрондук реестрине он жылдык мөөнөткө киргизилет», — деп айтылат маалыматта.

«Атаандаштык жөнүндө» жаңы мыйзам санариптик платформалардын жана маркетплейстердин ишин жөнгө салууну карайт, «тармактык эффекттер» түшүнүгүн киргизет, картелдик макулдашуулар боюнча доо мөөнөтүн алты жылга чейин узартат жана жылдык кирешеси бир миллиард сомдон ашкан компаниялардын биригүүсү боюнча ири бүтүмдөрдү милдеттүү түрдө макулдашууну белгилейт.

Ошондой эле парламент «Кыргыз Республикасынын тышкы саясат чөйрөсүндөгү мамлекеттик органдардын өз ара аракеттенүүсү жөнүндө» мыйзамды күчүн жоготту деп тааныды. Юстиция министрлигинин маалыматына караганда, бул ашыкча нормативдик жөнгө салууну жоюуга мүмкүндүк берет.