Кыргызстан, Өзбекстан жана Армениядан келген эл аралык делегация 2-сентябрдан 7-сентябрга чейин миграциялык саясат, интеграция жана маданияттар аралык өз ара аракеттенүү тармагында тажрыйба алмашуу үчүн Чехияда болушту. Бул тууралуу Reporter.kg басылмасына чехиялык саясатчы жана юрист, «Эркиндик жана түз демократия» (SPD) кыймылынын маданий өнүктүрүү боюнча өкүлү Сергей Зуев билдирди.

Маалыматка караганда, делегация Кыргызстандын Чехиядагы ардактуу консулу Саадаткан Даминованын чакыруусу менен барган.

Зуевдин айтымында, сапар миграциялык саясат, чет өлкөлөрдөгү улуттук диаспоралардын абалы, мигранттарды интеграциялоо жана адаптациялоо, ошондой эле визалык жана укуктук саясат маселелеринде эл аралык тажрыйба алмашууга арналды.

Жолугушуулардын жүрүшүндө мамлекеттик институттардын, коомдук уюмдардын жана улуттук жамааттардын өз ара аракеттенүү механизмдерине өзгөчө көңүл бурулду. Тараптар ошондой эле кабыл алуучу өлкөнүн мыйзамдарын, каада-салттарын жана коомдук тартибин сактоо менен диаспоралардын маданий өзгөчөлүгүн сактап калуу маселелерин талкуулашты.

Программанын негизги пункттарынын бири Чехиянын парламентине баруу болду. Эл аралык делегациянын катышуучуларын Чехия парламентинин Депутаттар палатасынын төрагасы жана SPD саясий кыймылынын лидери Томио Окамура тосуп алды.

Кыргызстан, Өзбекстан жана Армениянын өкүлдөрү Чехиянын саясий жана парламенттик системасы менен таанышты. Жолугушууда миграция, улуттук азчылыктардын абалы жана мамлекеттик органдардын чет өлкөлүк жамааттар менен иштешүү маселелери талкууланды.

«Миграциялык саясат баарынан мурда жоопкерчиликтүү, түшүнүктүү жана башкарыла турган болушу керек. Мамлекет өз аймагына кирүү жана болуу эрежелерин аныктоого укуктуу жана милдеттүү, бирок ошону менен бирге өлкөдө мыйзамдуу жашаган адамдар анын мыйзамдарын, тилин, маданиятын урматтоосу жана коомго толук кандуу аралашуусу үчүн шарттарды түзүү зарыл», — деп белгиледи Сергей Зуев.

Анын айтымында, бул тармакта эл аралык тажрыйба алмашуу маанилүү, анткени миграциялык процесстер коопсуздук, билим берүү, маданият, социалдык чөйрө, эмгек рыногу жана эл аралык мамилелерге түздөн-түз таасирин тийгизет.

Программанын дагы бир бөлүгү Зуевдин демилгеси менен Прага Магистратынын имаратында уюштурулган эл аралык тегерек стол болду. Ага Праганын шаардык түзүмдөрүнүн, билим берүү жана маданият тармагынын, коомдук жана гуманитардык уюмдардын өкүлдөрү, ошондой эле чакырылган эксперттер катышты.

Катышуучулар мигранттарды адаптациялоонун практикалык маселелерин, мигранттардын үй-бүлөлөрүнөн чыккан балдарды жана жаштарды окутууну, улуттук азчылыктардын маданий иденттүүлүгүн сактоону жана кабыл алуучу өлкөнүн тилин үйрөнүүнү талкуулашты.

Мындан тышкары, социалдык обочолонуунун алдын алуу, диаспоралардын мамлекеттик мекемелер жана муниципалитеттер менен иштешүүсү, ошондой эле укуктук жана визалык механизмдерди өркүндөтүү тууралуу сөз болду.

Тегерек столдун өзүнчө темасы маданий дипломатияны өнүктүрүү болду. Катышуучулар интеграциялык процесстерде маданияттын, билим берүүнүн жана адамдар ортосундагы түз байланыштын ролун белгилешти.

«Интеграция адамдын өзүнүн маданий тамырынан баш тартуусун билдирбеши керек. Бирок ал ошондой эле кабыл алуучу өлкөнүн маданий жана укуктук мейкиндигинен тышкары жашаган параллелдүү коомдорду түзүүнү да билдирбейт. Биздин милдет — адам жашаган мамлекетти урматтоо менен бирге өзүнүн өзгөчөлүгүн сактаган моделди издөө», — деп баса белгиледи Зуев.

Өзбекстандагы «Barkaror Hayot» эл аралык социалдык борборунун жетекчиси Олия Ильмурадова бул сапар катышуучуларга миграциялык жана социалдык саясат чөйрөсүндөгү европалык тажрыйба менен таанышууга жана мамлекеттик, саясий жана коомдук институттардын өкүлдөрү менен түз диалог түзүүгө мүмкүндүк бергенин белгиледи.

Анын айтымында, миграция жана интеграция маселелерин чечүүдө мыйзамдарды жана кабыл алуучу мамлекеттин кызыкчылыктарын сактоо менен социалдык адаптация, билим берүү жана маданий өз ара аракеттенүү механизмдерин түзүүнүн ортосундагы тең салмактуулукту табуу маанилүү.

Сапардын алкагында делегация жана чех тарап ошондой эле эл аралык өнүктүрүү, социалдык жана маданий саясат, улуттук азчылыктар менен иштөө, билим берүү жана интеграция тармагында мындан аркы кызматташуу мүмкүнчүлүктөрүн талкуулашты.

Иш-чаранын катышуучулары кесиптик байланыштарды улантууга, эксперттик жолугушууларды, маданий иш-чараларды өткөрүүгө жана биргелешкен социалдык демилгелерди ишке ашырууга кызыкдар экендиктерин билдиришти.

Сапарды жана эл аралык программаны уюштурууга «Arménská charita» гуманитардык социалдык уюму да катышты.