Кыргызстанда кезектеги президенттик шайлоонун күнүнүн 2027-жылдын 27-январына дайындалышы өлкөнүн өнүгүү багыты боюнча эксперттик талкуулардын жанданышы менен дал келди. 2021–2026-жылдардагы социалдык-экономикалык жыйынтыктарга таянып, эксперт Денис Борисов «социалдык бийликтин 16 күчү» методологиясынын призмы аркылуу кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн трансформациясына өз анализин сунуштады.

Борисовдун баамында, акыркы беш жылдын негизги жыйынтыгы — бул жөн гана курулган объекттердин тизмеси эмес, сапаттуу өткөөл: өлкө «жетишсиздикти башкарган мамлекеттен» «өнүгүүнү уюштурган мамлекетке» айланууда.
Эксперт бүгүнкү күндүн заманбап Кыргызстанынын келбетин аныктаган үч өз ара байланышкан процессти бөлүп көрсөттү:

Беш жылдык мөөнөттүн ичинде өлкөнүн ИДПсы 2020-жылдагы пандемия мезгилиндеги 639 млрд сомдон 2025-жылга карата дээрлик 2 трлн сомго чейин өстү (2025-жылдын жыйынтыгы боюнча реалдуу өсүш 11,1%ды түздү). Консолидацияланган бюджет төрт эседен ашык көбөйүп — 247,8 млрд сомдон 1,1 трлн сомго жетти, ал эми эл аралык резервдер 10 миллиард доллардан ашты. Бирок Борисов мамлекеттик аппараттын бул каражаттарды физикалык инфраструктурага: жолдорго, электр генерациясына, турак жайга, аэропортторго жана Кытай — Кыргызстан — Узбекистан стратегиялык темир жолуна айландыруу жөндөмүн эң башкы жетишкендик деп эсептейт.

Бийликтин аткаруу жөндөмдүүлүгү башкаруу борборунун консолидацияланышына жараша өсүүдө. Мамлекет мурда тышкы донорлор, региондук элиталар, ортомчулар же көмүскө сектор үстөмдүк кылып келген нишелерди ырааттуу түрдө ээлөөдө. Бул күчөөнүн символдору болуп Тажикстан менен чек ара маселесин биротоло жөнгө салуу жана ири эл аралык макулдашууларга чыгуу саналат.

Материалдык секирик маанилик жасалгалоону талап кылды. Өлкөнү «чет жакалык туңгуюк» катары кабыл алуунун ордуна, Кыргызстанды Борбор Азиянын негизги транзиттик, энергетикалык, туристтик жана өнөр жай түйүнү катары кабыл алуу концепциясы келүүдө. Бул процесстер адам капиталына масштабдуу инвестициялар — массалык түрдө мектептерди куруу жана мугалимдердин айлык акысын жогорулатуу менен «өнүгүү мамлекети» жана «элдик социализмдин» элементтери аркылуу таризделүүдө.

Ошол эле учурда эксперт коомдук талкууда аскердик фактор дээрлик колдонулбастыгына көңүл бурду: келечек тууралуу диалог таптакыр жаратмандык күн тартибинин — модернизациянын, экономиканын жана мамлекеттик суверенитеттин тегерегинде курулууда.

«Башталып жаткан электоралдык цикл саясий инсандары менен эмес, маанилердин күрөшү менен кызыктуу: кийинки тарыхый горизонтто коомго Кыргызстандын кайсы модели жана келечектин кандай образы сунушталат», — деп жыйынтыктады Денис Борисов.