Стартаптарды венчурдук каржылоо үчүн укуктук база түзүлөт. Депутат тобокелчиликтер тууралуу эскертти

02.06.2026 | 17:30
Дастан Бекешев

Министрлер кабинети стартаптарга жана инновациялык компанияларга инвестицияларды өнүктүрүүгө, ошондой эле өлкөдөгү инвестициялык климатты жакшыртууга багытталган «Венчурдук каржылоо жөнүндө» мыйзам долбоорун демилгеледи. Ошол эле учурда депутат Дастан Бекешев документте айрым тобокелчиликтер бар экенин белгиледи.

Мыйзам долбоорунун негиздемесинде белгиленгендей, документ венчурдук инвесторлор үчүн ыңгайлуу укуктук шарттарды түзүүгө жана эл аралык тажрыйбага ылайык зарыл кепилдиктерди берүүгө багытталган.

Долбоорду иштеп чыккандар мыйзамдын кабыл алынышы венчурдук каржылоо рыногунун катышуучулары үчүн так укуктук базаны түзүп, тармактын өнүгүшүнө тоскоол болуп жаткан чектөөлөрдү жоюуга мүмкүндүк берет деп эсептешет.

Министрлер кабинетинин маалыматына ылайык, венчурдук каржылоо жаңы өнүмдөрдү, технологияларды жана санариптик чечимдерди иштеп чыккан стартаптарды жана инновациялык компанияларды колдоого багытталат. Мындай инвестициялар жогорку тобокелчилик менен байланыштуу болгонуна карабастан, инновацияларды киргизүүгө жана бизнестин жаңы багыттарын түзүүгө шарт түзөт.

Демилгечилердин пикиринде, азыркы экономикалык шартта Кыргызстан үчүн венчурдук рынокту өнүктүрүү өзгөчө маанилүү. Негиздемеде өлкөнүн атаандаштыкка жөндөмдүүлүгү бизнес менен жарандардын инновациялык өнүмдөрдү жаратуу жана заманбап технологияларды колдонуу мүмкүнчүлүгүнө түздөн-түз байланыштуу экени белгиленген.

Мыйзам кабыл алынгандан кийин стартап-экосистеманын өнүгүшүнө, санариптик технологияларды жайылтууга, илимий иштеп чыгууларды коммерциялаштырууга жана инновациялык долбоорлорго жеке инвестицияларды тартууга өбөлгө түзөрү күтүлүүдө.

Министрлер кабинетинде ошондой эле венчурдук каржылоо үчүн укуктук механизмдерди түзүү өлкөнүн экономикалык өсүшүн тездетүүгө жана инвестициялык жагымдуулугун жогорулатууга жардам берет деп эсептешет.

Мыйзам долбоору боюнча өз пикирин депутат Дастан Бекешев да билдирди. Ал венчурдук каржылоону өнүктүрүүнү колдой турганын, бирок мүмкүн болуучу тобокелчиликтерди эске алуу зарылдыгын айтты. Анын айтымында, буга чейин ал мыйзам долбооруна бир катар сунуштарды киргизген, бирок алар иштеп чыгуучулар тарабынан эске алынган эмес.

Парламентарий стартаптарды каржылоого бюджеттик каражаттарды пайдалануу маселесине тынчсыздануусун билдирди. Анын пикиринде, стартаптар жогорку тобокелчиликтеги долбоорлор болгондуктан, ийгиликсиз болгон учурда мамлекеттик каражаттарды пайдаланууга байланыштуу жоопкерчилик маселеси жаралышы мүмкүн.

Мындан тышкары, Бекешев Кыргызстанда инвесторлордун укуктарын сот аркылуу коргоо механизмдери жетиштүү деңгээлде өнүкпөгөнүн белгилеп, бул венчурдук капиталдын агымына терс таасирин тийгизиши мүмкүн экенин айтты. Ошондой эле ал венчурдук каржылоо механизмдерин акча каражаттарын мыйзамдаштыруу үчүн пайдалануу коркунучу бар экенин белгиледи.

Депутат стартап макамын юридикалык жактарга эмес, жеке жактарга гана берүү сунушун да көтөрдү. Анын айтымында, бул иштеп жаткан бизнес өкүлдөрүнүн мыйзамда каралган жеңилдиктерди учурдагы коммерциялык долбоорлору үчүн пайдалануусуна жол бербейт.

«Бизге, албетте, венчурдук каржылоо керек. Мен Армениянын, Казакстандын жана Өзбекстандын тажрыйбасын карап чыктым. Бирок ал жактарда мамлекеттик колдоо негизинен салыктык жеңилдиктер, имараттарды берүү же жеңилдетилген насыялар аркылуу көрсөтүлгөн. Мамлекет тарабынан түз каржылоо алып, ийгиликтүү болгон бир дагы стартапты тапкан жокмун», — деди Бекешев.

Scroll to Top