Майыптыгы бар адамдарды мамлекеттик колдоо пенсия жана жөлөк пул берүү менен гана чектелбеши керек. Адамдын өз алдынча жашоосуна, билим алуусуна, иштөөсүнө жана коомдук турмушка толук кандуу аралашуусуна шарт түзүү зарыл. Бул тууралуу Жогорку Кеңештин жыйынында депутат Гүлнара Баатырова билдирди.

Парламентарий майыптыгы бар адамдар туш болгон бир катар көйгөйлөрдү көтөрдү. Анын айтымында, бул маселелерди ал аталган жарандар менен түздөн-түз иш алып барган коомдук уюмдардын кайрылууларынын негизинде да көтөрүп жатат.

Баатырова мамлекет майыптыгы бар адамдарга социалдык колдоо көрсөтүп жатканын, бирок каржылык төлөмдөр көйгөйлөрдүн бир бөлүгүн гана чечерин белгиледи.

«Биз көп учурда мамлекет пенсия, жөлөк пулдарды берип, өз милдеттерин аткарып жатат деп ойлойбуз. Ооба, бул багытта иштер аткарылып жатат. Бирок маселенин экинчи тарабы да бар. Адамга жөн гана жардам берүү эмес, анын өз алдынча жашоосуна мүмкүнчүлүк түзүү — бул эң чоң колдоо», — деди ал.

Аймактарда социалдык шаарчаларды түзүү

Баатырованын сунуштарынын бири — аймактарда майыптыгы бар адамдар үчүн атайын социалдык шаарчаларды түзүү.

Анын пикиринде, алар жөн гана жашай турган жай болбошу керек. Ал жерде билим алууга, кесип үйрөнүүгө, жумушка орношууга жана коомдук турмушка аралашууга шарт түзүлүшү зарыл.

Парламентарийдин айтымында, мындай шаарчалар ата-энеси жок же ата-энесинин камкордугунан ажыраган майыптыгы бар адамдар үчүн өзгөчө мааниге ээ. Алар үчүн өз алдынча жашоо жана коомго аралашуу маселеси өзгөчө актуалдуу.

Жеке ассистент кызматы майыптыгы бала кезинен башталгандарга гана берилбеши керек

Баатырова бүгүнкү күндө мындай колдоону бала кезинен майыптыгы бар адамдар алып жатканын белгиледи. Мындан тышкары, жакында мамлекет бир үй-бүлөдө майыптыгы бар эки бала тарбияланып жаткан учурларда да бул механизмди кеңейтти.

Бирок анын пикиринде, мындай жардамды I топтогу майыптыгы бар башка адамдарга да жайылтуу зарыл. Эл өкүлү I топ өзүн өзү тейлей албаган жана башка адамдын туруктуу жардамына муктаж адамдарга да берилерин эске салды. Ошол эле учурда майыптык тубаса да, кийин пайда болгон да болушу мүмкүн.

Ошондуктан Баатырова жеке ассистент кызматын көрсөтүүдө майыптык качан жана кандай жагдайда пайда болгонуна гана эмес, биринчи кезекте адамдын башка бирөөнүн жардамына болгон реалдуу муктаждыгына көңүл буруу керек деп эсептейт.

Мыйзамда пандустун болушу жашоодо жеткиликтүүлүк бар дегенди билдирбейт

Майыптыгы бар адамдар күн сайын банктарга, ооруканаларга, соода борборлоруна, сейил бактарга жана башка коомдук жайларга барышат. Бирок бардык жерде эле алардын мындай объектилерди эркин пайдалануусуна шарт түзүлгөн эмес.

Парламентарийдин айтымында, мыйзамдарда тиешелүү талаптар бар, бирок алардын кагаз жүзүндө болушу жетишсиз — бул нормалар күнүмдүк жашоодо иштеши керек. Буга байланыштуу Баатырова мамлекеттик мекемелерде да, жеке менчик уюмдарда да жеткиликтүү чөйрөнү камсыз кылуу боюнча талаптардын аткарылышын көзөмөлдөөнү күчөтүүнү сунуштады.

Жеңилдетилген насыялар жана жеке бизнести колдоо

Депутат ишкердик менен алектенип, өзүн өзү камсыз кылууну каалаган адамдар үчүн мүмкүнчүлүктөрдү кеңейтүүнү сунуштады. Тактап айтканда, майыптыгы бар адамдар үчүн жеңилдетилген насыяларды берүү жана чакан бизнести колдоонун атайын механизмдерин күчөтүү тууралуу сөз болууда.

Парламентарийдин пикиринде, мамлекет адамга социалдык жардам алуу менен гана чектелбестен, иштөөгө, өз ишин ачууга жана өз алдынча киреше табууга мүмкүнчүлүк берген шарттарды түзүшү керек.

Инсульт жана инфаркттан кийинки реабилитация

Баатырова инсульт жана инфаркт учурлары көбөйүп жатканына көңүл буруп, мындай оорулар барган сайын жаш адамдар арасында да кездеше баштаганын белгиледи.

Оор илдеттен кийин адамга дарылануу менен катар толук кандуу калыбына келүү да керек. Ошондуктан Баатырованын пикиринде, реабилитация системасын өнүктүрүү зарыл. Буга байланыштуу ал Кочкор-Ата шаарындагы реабилитациялык борборду кеңейтүүнү сунуштады.

Жалпысынан Баатырова айткан сунуштар майыптыгы бар адамдарды колдоо ыкмасын өзгөртүүгө багытталган: социалдык төлөмдөрдү берүү менен гана чектелбестен, алардын өз алдынча жашоосуна, билим алуусуна, иштөөсүнө, реабилитациядан өтүүсүнө жана коомдук турмушка толук кандуу катышуусуна шарт түзүү.