Эгемендүүлүктүн 35 жылында Кыргызстан дүйнө жүзүнө өзүн кыргызстандыктар келечек муундар үчүн сактап калууга даяр болгон суверендүү жана демократиялык мамлекет катары калыптанганын көрсөттү. Бул тууралуу Reporter.kg басылмасына көрүнүктүү советтик жана кыргыз мамлекеттик ишмери, «легендарлуу парламенттин» төрагасы Медеткан Шеримкулов өлкө тургундарын Эгемендүүлүк күнү менен куттуктап жатып билдирди.

Ал мындан туура 35 жыл мурун кийин Кыргызстандын тарыхына «легендарлуу» деген ат менен кирген парламент Кыргыз Республикасынын мамлекеттик эгемендүүлүгү жөнүндө Декларацияны кабыл алганын эске салды.

Шеримкулов жаңы мамлекеттүүлүктүн негиздери бекитилген тарыхый документтин биринчи беренесине өзгөчө көңүл бурду.

«Бул декларациянын биринчи беренесинде Кыргызстан — көз карандысыз, суверендүү, демократиялык мамлекет деп жазылган. Мына ушул үч жагдай: көз карандысыз, суверендүү жана демократиялык мамлекет», — деди ал.

Мурдагы спикердин айтымында, декларация кабыл алынгандан берки өткөн он жылдыктар Кыргызстандын өз мамлекеттүүлүгүн сактап калууга жана алдыга карай өз алдынча өнүгүүсүн улантууга жөндөмдүүлүгүн көрсөттү.

«Бул мамлекет чындап эле бүткүл дүйнөгө биз ушундай мамлекетти, ушундай республиканы курганыбызды, ал үчүн бардыгын, керек болсо өз жаныбызды берүүгө даяр экенибизди, бирок бул өлкөнү узак жылдарга жана кылымдарга сактап каларыбызды көрсөттү», — деп билдирди Шеримкулов.

Ал ошондой эле кыргыз элинин үч миң жылдан ашуун убакытты камтыган көп кылымдык тарыхын эске салып өттү.

Экс-спикер заманбап кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн 35 жылдыгын майрамдоо Кыргызстан кабыл алып жаткан ири эл аралык иш-чаралар менен бир убакта өтүп жатканын белгиледи. Алардын бири — Шанхай кызматташтык уюмунун (ШКУ) иш-чаралары. Шеримкуловдун айтымында, Кыргызстанга уюмдун курамына кирген 21 мамлекеттин өкүлдөрү келет.

Ал мындай деңгээлдеги иш-чараны өткөрүү Кыргызстандын ролунун өскөндүгүн жана анын башка мамлекеттердин лидерлерин, жогорку даражалуу өкүлдөрүн кабыл алуу мүмкүнчүлүгүн тастыктайт деп эсептейт.

«Бул биздин өлкө бүгүнкү күндө эң өнүккөн мамлекеттердин көрүнүктүү лидерлерин чакырып, бул жерде, Бишкекте Шанхай кызматташтык уюмунун жыйынын өткөрүүгө, ошондой эле бул мамлекеттердин ортосундагы кызматташтыкты мындан ары өнүктүрүүгө өбөлгө түзө турган жаңы документтерди кабыл алууга чейинки деңгээлге көтөрүлө алганынан кабар берет», — деди Шеримкулов.

Экс-спикердин пикиринде, эгемендүүлүктү майрамдоо күндөрүндө ШКУнун иш-чараларын өткөрүү республика үчүн өзгөчө тарыхый жана дүйнөлүк мааниге ээ.

Ал Бишкекте кабыл алынып жаткан документтер уюмга мүчө мамлекеттердин ортосундагы өз ара аракеттенүүнү мындан ары да өнүктүрүүгө шарт түзүшү керектигин баса белгиледи.

Эгемендүүлүктүн 35 жылдыгын майрамдоого туш келген дагы бир ири окуя VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары болду.

Шеримкулов Оюндардын иш-чаралары 31-августта жана 1-сентябрда өтүп жатканын, аларга катышуу үчүн Кыргызстанга дүйнөнүн 100дөн ашык өлкөсүнүн өкүлдөрү келип жатканын белгиледи.

Анын айтымында, мындай масштабдагы мелдештерди өткөрүү Кыргызстан үчүн кубанычтуу гана окуя болбостон, өлкөнүн эл аралык иш-чараларды уюштуруу жөндөмдүүлүгүнүн сыноосу да болуп саналат.

«Бул дагы биз үчүн чоң кубаныч жана мындай иш-чараларды өткөрүүгө болгон даярдыгыбыздын, жөндөмүбүздүн чоң сыноосу. Бардык эле өлкөлөр мындай иш-чараларды өткөрө албайт, эң негизгиси, бардык эле өлкөлөр өз мамлекеттүүлүгүнүн майрамын, республикасынын түптөлүшүн дүйнөлүк масштабдагы мындай иш-чараларды өткөрүү менен айкалыштыра албайт», — деп билдирди ал.

Шеримкулов Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын мааниси тууралуу өзүнчө пикирин айтты. Анын баамында, долбоор буга чейин эле эл аралык масштабга ээ болгон жана келечекте Олимпиада оюндарына теңдеш макамга ээ болушу мүмкүн.

«Көчмөндөр оюндарына келсек, менимче, алар азыр өз мааниси боюнча Олимпиада оюндарынан кем калышпайт. Убакыттын өтүшү менен бул Дүйнөлүк Олимпиада оюндарындай эле макамга ээ болушу ыктымал», — деди ал.

Шеримкулов Кыргызстанда дароо бир нече ири эл аралык иш-чараларды өткөрүү мамлекеттик эгемендүүлүктүн 35 жылдыгын майрамдоо күндөрүнө туш келгенин баса белгиледи.

«Мунун бардыгын биз ушул жерде өткөрүп жатабыз, биз — кыргызстандыктарбыз», — деп белгиледи ал.

Сөзүнүн аягында Медеткан Шеримкулов өлкө тургундарын Эгемендүүлүк күнү менен куттуктады.

«Майрамыбыз менен, биздин эгемендүүлүгүбүздүн кымбат, сүйүктүү майрамы менен чын жүрөктөн куттуктайм», — деди ал.

Анара Мамытова

Биз ушундай мамлекетти, ушундай республиканы курдук, ал үчүн керек болсо бардыгын, атүгүл өз өмүрүбүздү да берүүгө даярбыз.

Медеткан Шеримкулов

Советтик жана кыргыз мамлекеттик ишмери, «легендарлуу парламенттин» төрагасы