Энени жана баланы коргоо улуттук борбору (ЭБК УБ) баасы 24 миллион сомдон ашкан аферез аппаратын жана экстракорпоралдык фотоферез (ECP) системасын алды. Бул тууралуу Кыргызстандын Саламаттык сактоо министрлигинин басма сөз борбору билдирет.

Анын маалыматына караганда, 2026-жылдын 11-августунда КР саламаттык сактоо министри Дамир Осмонов ЭБК УБнун балдар онкологиясы жана гематологиясы бөлүмүнө барып, ал жерде «Ас-Сафа» коомдук кайрымдуулук фонду трансплантациялык жардамды өнүктүрүү үчүн заманбап медициналык жабдууларды тапшырды.

Такталгандай, жабдуулар оор онкологиялык жана гематологиялык оорулары бар балдарды дарылоо мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүүгө жол ачат жана Кыргызстанда гемопоэтикалык өзөк клеткаларын трансплантациялоо (көчүрүү) программасын өнүктүрүү үчүн колдонулат.

«Балдар онкологиясын, гематологиясын жана трансплантациялык жардамды өнүктүрүү — саламаттык сактоо системасынын эң маанилүү багыттарынын бири. Бүгүн биз дарыгерлерибизге, эң негизгиси, бейтаптарыбызга кошумча мүмкүнчүлүктөрдү түзө турган жабдууларды алып жатабыз. Биздин милдет — балдарга өз үй-бүлөлөрүнүн жанында, Кыргызстанда зарыл болгон жогорку технологиялык дарылануу мүмкүнчүлүгүн камсыз кылуу», — деп белгиледи саламаттык сактоо министри Дамир Осмонов.

Балдар онкологиясы бөлүмүнүн башчысы Султан Стамбековдун айтымында, мындан бир нече жыл мурун Кыргызстанда жилик чучугун алмаштыруу операциясын жасоо дээрлик мүмкүн эместей сезилген. Үч жыл мурун бөлүмдүн адистери Малатья шаарында (Түркия) окуудан өтүшкөн, ал эми мурдагы жылы Кыргызстанда алгачкы жолу көрсөтмөлүү аутологиялык жилик чучугун трансплантациялоо жасалган.

«Мурда биз трансплантация жөнүндө кыялдана да алчу эмеспиз. Бүгүн биз дээрлик бардык пазлды чогултуп, жилик чучугун үзгүлтүксүз түрдө толук кандуу алмаштырууну баштоонун алдында турабыз», — деп баса белгиледи Султан Стамбеков.

Анын айтымында, жыл сайын болжол менен 20-30 балага жана 90го жакын чоң бейтаптарга гемопоэтикалык өзөк клеткаларын трансплантациялоо талап кылынат. Ошол эле учурда, чет өлкөдө мындай бир трансплантациянын баасы 100 миң долларга чейин жетиши мүмкүн.

Ошону менен катар эле, ЭБК УБда жилик чучугун трансплантациялоо үчүн адистештирилген блокту оңдоо иштери аяктап жатат. Аны түзүүгө мамлекеттик бюджеттен 17 млн сом бөлүнгөн.

Блокто трансплантациядан кийин бейтаптарды дарылоо үчүн зарыл болгон шарттар түзүлгөн, анын ичинде HEPA-фильтрлерин колдонуу менен абаны күнү-түнү чыпкалоо (фильтрация) каралган. Оңдоо иштерин жакынкы эки-үч жуманын ичинде бүтүрүү пландалууда.

Мындан тышкары, борбордо KFS Food Dream демөөрчүсү тарабынан берилген адистештирилген муздаткыч жабдуулары бар.

Берилген аферез аппараты аутологиялык жана аллогендик трансплантациялоо учурунда колдонулуучу гемопоэтикалык өзөк клеткаларын чогултууга арналган. Экстракорпоралдык фотоферез системасы атайын иммуномодуляциялоочу терапия үчүн, анын ичинде трансплантациядан кийинки оор кабылдап кетүүлөрдү (мисалы, "трансплантат кожоюнга каршы" реакциясы (GVHD)) дарылоодо колдонулат.

Ошентип, Энени жана баланы коргоо улуттук борборунда өзөк клеткаларын чогултуудан жана сактоодон баштап, трансплантация жасоого жана мүмкүн болгон кабылдоолорду дарылоого чейинки трансплантациялык дарылоону жүргүзүү үчүн зарыл болгон инфраструктура түзүлүүдө.