КР Президентинин басма сөз кызматы билдиргендей, Кыргызстандын Коопсуздук кеңешинин катчысы Адилет Орозбеков Нью-Йоркто өткөн БУУнун Төртүнчү контртеррордук жумалыгында куралдуу кагылышуу аймактарынан кайтарылган жарандарды репатриациялоо, реабилитациялоо жана реинтеграциялоо чөйрөсүндөгү республиканын тажрыйбасы менен бөлүштү.

Маалыматка ылайык, иш-чаранын алкагында ал «Борбордук Азия өлкөлөрүнүн кагылышуу аймактарынан кайтып келген адамдарды соттук куугунтуктоо, реабилитациялоо жана реинтеграциялоо жаатындагы тажрыйбасы» деген темада баяндама жасап, анда согуш аракеттери жүрүп жаткан аймактардан кайтарылган жарандарды реабилитациялоо жана коомго аралаштыруу үчүн Кыргызстанда колдонулуп жаткан система тууралуу айтып берди.

Анын айтымында, КР Президентинин тапшырмасы менен Кыргызстан жарандарды репатриациялоо боюнча улуттук программаны ырааттуу ишке ашырып жатат.

Тактап айтканда, 2021-жылы «Мээрим» гуманитардык миссиясынын алкагында Ирактан 79 бала кайтарылган. 2022–2024-жылдары республика «Айкөл» гуманитардык операциясынын алты этабын өткөрүп, анын натыйжасында Сириянын аймагындагы лагерлерден 470 адам, анын ичинде 150 аял жана 320 бала мекенине кайтарылган. 2024–2025-жылдары өткөрүлгөн репатриациянын кошумча этаптары Кыргызстанга кайтарылган жарандардын жалпы санын 551ге жеткирди.

Орозбеков белгилегендей, жарандар кайтып келгенден кийин мамлекет репатрианттарды социалдык адаптациялоо боюнча комплекстүү чараларды ишке ашырат. Өзгөчө көңүл балдардын укуктарын жана кызыкчылыктарын коргоого, аларга психологиялык колдоо көрсөтүүгө, билим алуусуна, медициналык жардам берүүгө жана коомго толук кандуу аралашуусуна бурулат.

КР Коопсуздук кеңешинин катчысынын айтымында, мамлекеттин негизги милдеттеринин бири – кагылышуу аймактарынан кайтарылган балдарды стигматизациялоого (коомдон бөлүнүп калуусуна / басмырлануусуна) жол бербөө, ошондой эле алардын башка жарандар менен бирдей эле бардык укуктардан, эркиндиктерден жана мүмкүнчүлүктөрдөн пайдалана алышы үчүн шарттарды түзүү.