Дүйнө лидерлери БУУнун деңиз деңгээлинин көтөрүлүшү боюнча декларациясын кабыл алышты. Уюмдун башкы катчысы Антониу Гутерриш океандын көтөрүлүшү жээк аймактарында жашаган миллиондогон адамдардын келечегине азыртадан эле коркунуч жаратып жатканын эскертти.

Анын айтымында, 2024-жылы Дүйнөлүк океандын деңгээли дээрлик 6 миллиметрге көтөрүлгөн. Бул байкоо жүргүзүлүп баштагандан берки бир жылдагы эң чоң өсүш. Эгер парник газдарынын бөлүнүп чыгышы кескин азайтылбаса, кылымдын аягына чейин деңиз деңгээли болжол менен бир метрге көтөрүлүшү мүмкүн.

Жээк аймактары өзгөчө коркунучта. Дүйнөдө 770 миллионго жакын адам суунун ташкын учурундагы деңгээлинен беш метрден төмөн бийиктикте жашайт.

Деңиз деңгээлинин көтөрүлүшү турак жайларга, азык-түлүк системаларына, инфраструктурага жана айрым мамлекеттердин аймактык бүтүндүгүнө да коркунуч жаратууда. Гутерриштин айтымында, климаттын өзгөрүшүнө эң аз салым кошкон өлкөлөр жана коомчулуктар анын кесепеттеринен көбүрөөк жабыркап жатышат.

БУУнун башкы катчысы үч негизги багытка көңүл бурууга чакырды: зыяндуу заттардын бөлүнүп чыгышын азайтуу, калкты коргоо жана эл аралык укуктагы боштуктарды жоюу. Анын айтымында, 2035-жылга чейин глобалдык эмиссияны 60%га кыскартуу, ал эми климаттын өзгөрүшүнө ыңгайлашуу чараларын каржылоону үч эсеге көбөйтүү зарыл.

Кабыл алынган декларация деңиз деңгээлине байкоо жүргүзүүнү жана эрте эскертүү системаларын жакшыртууну, аялуу мамлекеттер үчүн каржылоонун жеткиликтүүлүгүн жогорулатууну, ошондой эле жээк аймактарындагы калктын киреше булактарын жана маданий мурасын коргоону карайт.

Документте деңиз деңгээлинин көтөрүлүшүнөн аймагы жабыркашы мүмкүн болгон мамлекеттердин келечеги да камтылган. Анда жээк сызыгы физикалык жактан өзгөргөнүнө карабастан мамлекеттүүлүктү жана белгиленген деңиз аймактарын сактап калуу мүмкүнчүлүгү каралган.

БУУга мүчө мамлекеттер бул маселени талкуулоону улантып, дагы бир жогорку деңгээлдеги жолугушуу өткөрүүнү макулдашты.