Кыргызстанда 16 жашка чейинки балдары бар үй-бүлөлөргө ай сайын берилүүчү «үй-бүлөгө көмөк» жөлөкпулун чектөөдө муктаждыкты аныктоо эрежелерин өзгөртүү сунушталууда. Жогорку Кеңештин депутаты Улан Примов тарабынан демилгеленген тиешелүү мыйзам долбоору коомдук талкууга коюлду.

Негизги өзгөртүүлөрдүн бири үй-бүлөнүн мүлкүнө тиешелүү.

Мыйзам долбоорунда киреше алып келбеген кыймылдуу же кыймылсыз мүлктүн болушу, эгерде ал үй-бүлөнүн жетиштүү материалдык абалын далилдебесе, жөлөкпул чектөөдөн баш тартууга өз алдынча негиз болбошу керектиги каралууда.

Учурда колдонуудагы эрежелерде үй-бүлөнү жөлөкпул алуу укугунан ажыраткан айрым мүлктүк критерийлер бар. Тактап айтканда, үй-бүлөдө узак мөөнөткө колдонулуучу бир же андан ашык иштеп турган товар/техника же эки же андан көп турак жай болсо, жөлөкпул дайындалбайт.

Мындай товарларга чыгарылганына 15 жыл толо элек жеңил автоунаа, айыл чарба техникасы, жүк ташуучу унаа жана кичи автобус (микроавтобус) кирет.

Мыйзам долбоорунун демилгечиси үй-бүлөнүн материалдык абалын комплекстүү баалоого өтүүнү сунуштайт.

Муктаждыкты кепилденген минималдуу кирешеге (КМК) карата жан башына туура келген орточо жыйынды кирешенин негизинде, ошондой эле үй-бүлөнүн финансылык абалын мүнөздөгөн башка жагдайларды эске алуу менен аныктоо пландалууда.

Ошол эле учурда, эгерде мүлк үй-бүлөнүн материалдык камсыздалышынын деңгээлин объективдүү көрсөтүп турса, аны эсепке алуу мурдагыдай эле улана берет. Демек, мыйзам долбоору мүлктү муктаждыкты баалоо критерийлеринен толук чыгарып салууну сунуштабайт.

Мал жандыктарын эсепке алуу ыкмасын да өзгөртүү сунушталууда. Азыркы учурда айыл чарба малдары майда жандыктын шарттуу башына (МРС) которулат. Эгерде алардын саны бир үй-бүлө мүчөсүнө төрт шарттуу баштан ашып кетсе, жөлөкпул чечилбейт.

Мыйзам долбоору малдын санын үй-бүлөнүн айыл чарба ишмердигинен жана жеке көмөкчү чарбасынан түшкөн кирешелери менен бирге эске алууну сунуштайт. Малды эсепке алуунун конкреттүү критерийлерин жана тартибин Министрлер кабинети аныкташы керек.

Маалымкат-негиздемеде мыйзам долбоору малдын саны боюнча жаңы сандык чек койбой турганы жана муктаждыкты аныктоодо шарттуу башты пайдалануу мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарбай турганы өзүнчө белгиленген. Бул критерийлер келечекте Министрлер кабинетинин чечимдеринин деңгээлинде бекитилет.

Демилгечинин баамында, эрежелердин өзгөрүшү «үй-бүлөгө көмөк» алуучулардын санына жана тиешелүүлүгүнө жараша республикалык бюджеттин чыгашаларына таасир этиши мүмкүн. Так каржылык натыйжа Министрлер кабинети мүлктү жана айыл чарба малдарын эсепке алуунун конкреттүү критерийлерин аныктагандан кийин белгилүү болот.

Мыйзам кабыл алынса, расмий жарыяланган күндөн тартып 10 күн өткөндөн кийин күчүнө кирет.

Анара Мамытова