Кыргызстанда мектептерде, бала бакчаларда жана аларга чектеш аймактарда 14 жашка чейинки балдар үчүн кооптуу товарларды өндүргөндөргө жана саткандарга 65 миң сомго чейин айып пул салуу сунушталууда. Тиешелүү мыйзам долбоорун Жогорку Кеңештин депутаты Медер Чотонов иштеп чыгып, коомдук талкууга чыгарды.

Негиздеме-маалымкатта айтылгандай, колдонуудагы мыйзамдарда коопсуздук талаптарына жооп бербеген товарларды өндүрүү жана сатуу үчүн жоопкерчилик каралган. Бирок демилгечи балдарга арналган жана алар жүргөн жерлерде түздөн-түз сатылган продукция үчүн өзүнчө нормаларды белгилөө зарыл деп эсептейт.

Кайдан чыкканы белгисиз жана талапка жооп бербеген сапаттагы товарларга өзгөчө көңүл бурулган.

«Мындай продукцияда токсикалык заттар, аллергендер, майда тетиктер жана бала үчүн коркунуч жараткан башка элементтер болушу мүмкүн. Атап айтканда, сапатсыз тамак-аш азыктары жана суусундуктар ууланууга жана аллергиялык реакцияларга себеп болушу ыктымал. Ал эми тиешелүү текшерүүдөн өтпөгөн оюнчуктар, кеңсе буюмдары жана башка товарлар да балдардын ден соолугуна зыян келтириши мүмкүн», — деп айтылат документте.

Мындан тышкары, тиешелүү маркалоонун жоктугу ата-энелерге продукциянын курамы, жарактуулук мөөнөтү, курактык чектөөлөрү жана колдонуу шарттары жөнүндө так маалымат алууга мүмкүнчүлүк бербейт.

Мыйзам долбоорунун авторунун пикиринде, өзгөртүүлөрдүн кабыл алынышы балдар товарларынын сатылышына көзөмөлдү күчөтүүгө, сапатсыз продукциянын жүгүртүлүшүн азайтууга жана сатуучулар менен өндүрүүчүлөрдүн жоопкерчилигин жогорулатууга шарт түзөт.

Мыйзам долбооруна ылайык, төмөнкүдөй балдар товарларын өндүргөндүгү жана саткандыгы үчүн айып пулдар каралат:

• өмүр жана ден соолук үчүн белгиленген коопсуздук талаптарына жооп бербеген;
• милдеттүү талаптарга шайкештигин тастыктаган документтери жок сатылган;
• маркалоо боюнча белгиленген талаптарды бузуу менен сатылган.

Мындай мыйзам бузуулар үчүн төмөнкүдөй айып пулдарды белгилөө сунушталууда:

• жеке жактар үчүн — 20 миң сом (200 эсептик көрсөткүч);
• юридикалык жактар үчүн — 65 миң сом (650 эсептик көрсөткүч).

Керектөөчүлөрдүн өмүрүнө же ден соолугуна коркунуч келтирген продукция аныкталган учурда, ал мыйзамда белгиленген тартипте жүгүртүүдөн алынып салынат.

Мындай укук бузуулар боюнча иштерди кароо жана айып пул салуу Мамлекеттик салык кызматына (МСК) сунушталууда.

Мыйзам кабыл алынган учурда расмий жарыяланган күндөн тартып 10 күн өткөндөн кийин күчүнө кирет.