2026-жылдын январь–сентябрь айларында Кыргызстандын экономикасы 10,8% өстү. Бир жыл мурда ушул эле мезгилдеги өсүш 9,9% болгон. Курулуштун көлөмү 1,5 эседен ашык көбөйүп, негизги капиталга инвестициялар 68,5% өскөн. Сегиз айда айлык акы 28,7% жогорулап, жыл ичинде баалар 12,2% кымбаттаган. Мындай маалыматтарды Улуттук статистика комитети келтирди.

Алдын ала эсеп боюнча, тогуз айдагы ички дүң продукт (ИДП) 1 трлн 640,9 млрд сомду түздү. Анын дээрлик жарымы, 48,7%ы, кызмат көрсөтүү тармагына туура келген. Товар өндүрүү ИДПнын 35,9%ын, ал эми продукцияга салынган таза салыктар 15,4%ын түздү.

Курулуш жана инвестициялар: эң тез өсүш

Эң чоң өсүш курулуш тармагында катталды. Тогуз айда курулуштун көлөмү 380 млрд сомду түзүп, бир жыл мурдагыга салыштырмалуу 62,2% көбөйдү. Салыштыруу үчүн, 2025-жылдын январь–сентябрь айларында өсүш 24,6% болгон. Улуттук статистика комитетинин маалыматына караганда, өлкөнүн бардык аймактарында курулуштун көлөмү өскөн.

Негизги капиталга инвестициялар 68,5%га көбөйүп, 365,7 млрд сомго жетти. Бир жыл мурда өсүш 14,1% болгон. Ички булактардан түшкөн инвестициялар 1,6 эсе, тышкы булактардан түшкөн инвестициялар 2,6 эсе көбөйдү.

Инвестициялардын негизги бөлүгү — 85%ы — алты багытка жумшалды: пайдалуу кендерди казып алуу, кайра иштетүү өнөр жайы, транспорт жана жүктөрдү сактоо, энергетика, билим берүү жана турак жай куруу.

Өнөр жай: химия, мунай продуктулары жана машиналар

Өнөр жайда 685,4 млрд сомдук продукция өндүрүлдү. Реалдуу көлөмү бир жыл мурдагыга салыштырмалуу 7% өстү. Кайра иштетүү өнөр жайы 543,3 млрд сомдук продукция өндүрүп, өсүш 7,4%ды түздү. Пайдалуу кендерди казып алуу тармагында өндүрүш 69,9 млрд сомго жетип, 7,3% көбөйдү.

Өсүштүн эң жогорку темпи азырынча өнөр жайда аз үлүштү ээлеген тармактарда катталды. Химиялык продукция өндүрүү 2,3 эсе, тазаланган мунай продуктуларын өндүрүү 1,9 эсе көбөйдү. Жыгачтан жана кагаздан буюмдарды өндүрүү, ошондой эле полиграфия тармагы 41,3%га, транспорт каражаттарын өндүрүү 39,4%га, курулуш материалдарын өндүрүү 29,1%га өстү. Фармацевтикалык өндүрүштүн өсүшү 13,6%ды түздү.

Тамак-аш өнөр жайы, анын ичинде суусундуктарды жана тамекини өндүрүү тармагы, 92,8 млрд сомдук продукция чыгарды. Өсүш 9,4% болду. Бир жыл мурда бул көрсөткүч кыйла жогору болуп, 37,3%ды түзгөн.

Ири тармактардын ичинен негизги металлдарды өндүрүү гана төмөндөдү — 1,7%га.

Энергетика тармагынын көлөмү 3,1%га өсүп, 64,9 млрд сомго жетти. Улуттук статистика комитети муну электр энергиясын жана газды бөлүштүрүүнүн көбөйүшү менен түшүндүрөт. Газ менен камсыздоо системалары аркылуу газ бөлүштүрүү 6,4%га өскөн. Суу менен камсыздоо жана калдыктарды кайра иштетүү тармактарында өсүш 19,6%ды түздү. Бул негизинен сууну чогултуу жана бөлүштүрүү көлөмүнүн 10,2%га көбөйүшүнө байланыштуу.

Айыл чарбасы: акыркы эки жылдагы эң жогорку көрсөткүч

Айыл, токой жана балык чарбаларында 399,5 млрд сомдук продукция өндүрүлдү. Өсүш 6,5%ды түзүп, бир жыл мурдагы 2,2%дык көрсөткүчтөн жогору болду. Улуттук статистика комитетинин графиктерине ылайык, бул 2025-жылдын толук жыйынтыгы жана 2026-жылдын тогуз айы үчүн эң жогорку көрсөткүч. Өсүмдүк өстүрүү продукциясынын көлөмү 8,9%га, мал чарба продукциясы 4%га көбөйдү.

Соода, транспорт жана кызмат көрсөтүү

Автомобилдерди оңдоону кошкондо, дүң жана чекене сооданын жалпы жүгүртүүсү 1 трлн 639,5 млрд сомду түздү. Көрсөткүч 4,2%га өстү. Бир жыл мурда өсүш 16,6% болгон. Ошол эле учурда чекене сооданын көлөмү 15,4%га көбөйүп, 615,2 млрд сомго жетти.

Мейманканалар жана ресторандар 51,4 млрд сомдук кызмат көрсөттү. Өсүш 8,6% болду. Бир жыл мурда бул көрсөткүч 19,8%ды түзгөн.

Транспорттун бардык түрлөрү менен 53,5 млн тонна жүк ташылды. Бул бир жыл мурдагыдан 8,9% көп. Жүргүнчүлөрдүн саны 6,5%га көбөйүп, 494,7 млн адамды түздү. Почта жана курьердик кызматтар 2,6 млрд сомдук кызмат көрсөтүп, 13,8% өстү. Байланыш кызматтарынын көлөмү 32,1 млрд сомго жетип, 7,1%га көбөйдү.

Баалар: бир жылда 12,2%га өстү

2026-жылдын сентябрында баалар 2025-жылдын сентябрына салыштырмалуу 12,2%га жогору болгон. Жыл башынан сентябрга чейин баалар 8,1%га өстү. Бир жыл мурда ушул эле мезгилдеги өсүш төмөн болгон.

Жыл башынан бери калкка көрсөтүлүүчү кызматтардын тарифтери эң көп — 11,8%га жогорулады. Азык-түлүк жана алкоголсуз суусундуктар 7%га, алкоголдук ичимдиктер жана тамеки 8%га, азык-түлүк эмес товарлар 6,8%га кымбаттады.

Эттин баасы эң көп — 18,9%га өстү. Кой эти 25,4%га, жылкы эти 21,7%га, уй эти 18,9%га кымбаттады. Жумуртканын баасы 16,9%га, нан азыктары 9,7%га, сүт азыктары 8,7%га, өсүмдүк майы 7,3%га, кант 5,8%га, балык 5,2%га өстү. Жемиштер 4,5%га, нан 4,2%га, сары май 4%га, ун 1,7%га кымбаттады.

Ал эми жаңы жашылчалардын баасы 22,6%га, картофель 21,8%га, күрүч 2,2%га жана куюп сатылуучу сүт 0,7%га арзандады.

Баалар өлкөнүн бардык аймактарында өскөн. Эң жогорку өсүш Ош облусунда катталып, жыл башынан бери 16,6%ды түздү. Бул аймакта кызмат көрсөтүүлөрдүн тарифтери 28,3%га, алкоголдук ичимдиктер жана тамеки 29,1%га, азык-түлүк эмес товарлар 12,3%га, азык-түлүк 11,3%га кымбаттады.

2026-жылдын сентябрында өлкө боюнча баалар августка салыштырмалуу 0,5%га өстү. Өсүмдүк майы 2,4%га, жашылчалар 2,1%га, сүт азыктары, сыр жана жумуртка 2,1%га, эт 1,3%га кымбаттады. Картофель 5,7%га, жемиштер 3,4%га, балык 1,8%га, күрүч 0,8%га жана малдын майлары 0,6%га арзандады. Сентябрда баалар төмөндөгөн жалгыз аймак Ош облусу болду — 0,6%га.

Айлык акы бааларга караганда тез өсүүдө

Январь–август айларында орточо эсептелген айлык акы 55 079 сомду түздү. Бул бир жыл мурдагыга салыштырмалуу 28,7% көп. Эсептөөгө чакан ишканалар киргизилген эмес. Бир жыл мурда айлык акынын өсүшү 20,1% болгон. Улуттук статистика комитетинин маалыматына ылайык, айлык акылар экономиканын бардык тармактарында өскөн.

Баалардын өсүшү эске алынган реалдуу айлык акы сегиз айда 16,1%га көбөйдү. Жыл башында анын өсүшү төмөн болуп, болжол менен 5–6%ды түзгөн. Бирок апрелден тартып өсүш кыйла тездеген.

Айлык акы эң көп искусство, көңүл ачуу жана эс алуу тармагында өстү — 1,5 эсе. Саламаттык сактоо жана социалдык тейлөө тармактарында өсүш 49,1%ды, билим берүүдө 44,5%ды, курулушта 37,6%ды түздү. Илимий жана техникалык уюмдардын кызматкерлеринин айлык акысы 35,7%га, айыл чарба кызматкерлериники 30,8%га, суу менен камсыздоо тармагында иштегендердики 30,6%га көбөйдү. Финансы жана камсыздандыруу тармактарында айлык акылар 24,5%га, транспортто 23,5%га, административдик ишмердик тармагында 22%га өстү.

Сентябрдын аягында өлкөдө 35 миң жумушсуз катталган. Бул бир жыл мурдагыга салыштырмалуу 18% аз.