Быйыл Кыргызстанда картошканын түшүмү жакшы болду. Бирок фермерлер кайрадан аны сатуу маселесине туш болушту. Жогорку Кеңештин депутаты Жылдыз Садырбаева Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлигин түшүмдү сатуу, кайра иштетүү жана сактоону уюштуруу боюнча көрүлүп жаткан чаралар жетишсиз деп сындады.

Парламенттин жыйынында Садырбаева картошканын өзгөчө мол түшүмү Нарын облусунда алынганын белгиледи. Анын айтымында, фермерлер көп эмгек жумшашкан, бирок азыр продукциянын баасынын төмөндүгү жана аны сатуудагы көйгөйлөр менен бетме-бет келишүүдө.

Министрдин биринчи орун басары Илич Марсбек уулу учурда картошканын талаадан сатып алуу баасы бир килограммына 18–20 сомду түзөрүн билдирди.

Анын айтымында, учурда кыргызстандык картошканы коңшу өлкөлөргө жеткирүүгө чектөөлөр жок. Сентябрь айында Өзбекстанга буга чейин 5 миң тоннадан ашык продукция экспорттолду.

Бирок Садырбаева бул көлөмдү аз деп атады.

«5 миң тонна — абдан аз. Сиздер 2 миң тонналык кампа жөнүндө айтып жатасыздар. 5 миң тонна — деңиздеги бир тамчыдай эле», — деди депутат.

Министрдин орун басары картошканы Өзбекстанга негизги жеткирүүлөр адатта октябрь-ноябрь айларында башталарын түшүндүрдү. Ага чейин өлкө өзүнүн эрте жана жайкы түшүмүн керектейт. Ошондуктан министрлик жакынкы айларда кыргызстандык картошканын экспортунун көлөмү көбөйөт деп күтүп жатат.

Айыл чарба министрлигинде көйгөйдү чечүүнүн негизги жолдорунун бири катары жашылча сактоочу кампаларды жана кайра иштетүүчү ишканаларды куруу аталууда. Марсбек уулу Ат-Башы районунда министрликтин каражаттарынын эсебинен 2 миң тонна картошка сактоого ылайыкталган кампа курулуп жатканын билдирди. Аны октябрдын аягына чейин бүтүрүү пландалууда.

Мындан тышкары, министрдин орун басарынын маалыматы боюнча, быйыл Кыргызстанда айыл чарба продукциясын кайра иштетүү жана сактоо боюнча 75 жаңы объект ачылды. 2027-жылы дагы кеминде 100 объект, ал эми жакынкы үч жылда 400дөн ашык объект ачуу пландалууда.

Быйыл ишкерлерге кайра иштетүүчү ишканаларды жана кампаларды түзүүгө болжол менен 6 млрд сом өлчөмүндө жеңилдетилген каржылоо берилди.

Өз кезегинде Садырбаева сөз негизинен жеке ишканалар жөнүндө болуп жатканын айтып, министрликтин өзү түздөн-түз эмне иш аткарганын түшүндүрүүнү талап кылды.

«Көп нерсе жөн гана шылтоо болуп жатат, конкреттүү эч кандай иш-аракет жок. Силер министрлик катары ушунча жылдан бери иштеп келесиңер, бул силердин түздөн-түз милдетиңер», — деди депутат.

Буга жооп кылып Марсбек уулу мамлекет мындай ишканаларды өз алдынча түзүп, башкарбашы керектигин билдирди. Анын айтымында, мамлекеттин милдети — бизнеске жеңилдетилген каржылоого жеткиликтүүлүктү камсыз кылуу жана кайра иштетүүчү ишканаларды, ошондой эле кампаларды куруу үчүн зарыл шарттарды түзүү.

Урматтуу Айыл чарба министрлиги, жөн гана шылтоолор өтө көп, эч кандай конкреттүү иш-аракет жок. Канча жылдан бери министрлик болуп отурасыздар, картошканы өткөрүү (сатуу) маселесин чечүү — бул сиздердин түздөн-түз милдетиңиздер.

Жылдыр Садырбаева

Жогорку Кеңештин депутаты