.svg){kind=logo}
Үйдөн бир метр алыстыктагы ТТС: Токмоктун тургуну Садыр Жапаровдон жардам сурайт
Reporter.kg редакциясына жардам сурап Токмок шаарынын Герцен көчөсү, 20-үй дарегинде жашаган Гүлмира Султанова кайрылды. Ал шаар бийлиги түзүлгөн кырдаалды узак убакыттан бери чече албай жатканын айтып берди.
Анын айтымында, кошунасы — жеке ишкер Исабаев А. Б. — өзүнүн жер тилкесинде техникалык тейлөө станциясын (ТТС — СТО) уюштуруп алган.
Султанова шаардык мэрияга, Өзгөчө кырдаалдар министрлигине (ӨКМ), Башкы прокуратурага, Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигине караштуу Экологиялык жана техникалык көзөмөл кызматына, Акыйкатчыга жана башка тийиштүү мекемелерге бир нече жолу кайрылганын ырастайт.
«Түшүнүп жатасызбы, бул турак жай сектору. Дем алуу мүмкүн эмес: тынымсыз ызы-чуу, машиналардын реви, уулуу газдар түз эле балдардын уктоочу бөлмөсүнүн терезелерине келет. Өрт коркунучунун жогорулугу тууралуу айтпай эле коёюн. Мыйзам бузуу ачык эле көрүнүп турат, бирок Токмоктун аткаминерлери же буга көз жумуп жатышат, же андан да жаманы — мага жашаган жеримди алмаштырууну сунуштап жатышат. Мен карыган кезекте төрт балам менен кайда көчүшүм керек?» — деп суроо салат токмоктук тургун.
Султанова ошондой эле Конституциянын, адам укуктарынын жана эркиндиктеринин кепили катары Кыргызстандын президенти Садыр Жапаровго видео кайрылуу жазды.
«Урматтуу Садыр Нургожоевич, мен төрт баланын энесимин. 12 жаштагы уулум астма менен ооруйт. Сизден турак үйгө жакын жайгашып, тургундарга коркунуч жараткан техникалык тейлөө станциясынын айланасындагы кырдаалга кийлигишүүңүздү суранам. ТТСтин аймагында дайыма жеңил унаалар, кичи автобустар жана жүк ташуучу унаалар турат, ошондой эле бензин, май жана башка күйүүчү материалдар сакталат. Станциянын кызматкерлери тез тутануучу заттардын жанында тамеки чегишет. Бул дубалдын артында эле, бир метр аралыкта биздин уктоочу бөлмөлөрүбүз жана балдар бөлмөсүнүн терезелери жайгашкан. Мен Токмок мэриясына жана прокуратурага бир нече жолу кайрылдым, бирок бир жарым жылдан бери кырдаал өзгөргөн жок. Объекттин ээси буга чейин мыйзам бузууларды четтетип, өрт коопсуздугу боюнча чараларды көрүүнү убада кылган, бирок бул аткарылган жок. Андан тышкары, ал диалогго баруудан баш тартып, мага «каалаган жериңе жана каалаган адамыңа даттана бер» деп айтты», — делет мамлекет башчысына жолдонгон видео кайрылууда.
Белгилей кетсек, 2026-жылдын 10-июнунда ӨКМдин Чүй облусу боюнча башкармалыгы билдиргендей, Чүй жана Талас облустары боюнча өрт көзөмөл кызматынын кызматкерлери Токмоктогу ТТСти пландан тышкары текшерүү учурунда өрт коопсуздугунун эрежелерин бузуу фактыларын аныкташкан.
«Буга таянып, жеке ишкер И. А.га мыйзамга ылайык айып пул салынды, ошондой эле аныкталган кемчиликтерди четтетүү үчүн бир айлык мөөнөт берилди», — деп айтылат мекеменин билдирүүсүндө.
Курулуш, архитектура жана турак жай-коммуналдык чарба министрлигине караштуу Мамлекеттик архитектура-курулуш контролдоо департаментинин өкүлү билдиргендей, 2009-жылы бул дарек боюнча турак үй катары пайдаланууга берүү актысы берилген. Негизги объект турак үй деп көрсөтүлгөн.
«Документ Токмок шаардык мамлекеттик архитектурасы тарабынан берилген архитектуралык-пландаштыруу шарттарынын (АПУ) негизинде берилген. Ал эми 2025-жылы ишкер аймакка кошумча объект — ТТС курган. Биз турак үйгө тиешелүү документтерди негиз кылып алып, аны бузуу боюнча сотко доо арыз менен кайрылдык», — деп түшүндүрмө беришти Reporter.kg басылмасына департаменттен.
Ошондой эле мекеме буга чейин ишкерге айып пул салганын тактады. Учурда алдын ала соттук угуулар өтүп, ишти маңызы боюнча кароо 2026-жылдын 26-августуна белгиленген.
Ал эми Токмок шаардык оорулардын алдын алуу жана мамлекеттик санитардык-эпидемиологиялык көзөмөл борборунун иш-аракеттерине токтолсок, алар Акыйкатчынын орун басары А. К. Назаралиеванын наамына жолдогон катында «пландан тышкары текшерүүнүн жүрүшүндө ТТС кошуна турак үйлөр менен чектеш экени жана санитардык кызмат тарабынан ТТСтин иштешине уруксат кагаздары берилбегени аныкталган» деп билдиришкен.
«Ишкер Исабаев А.нын айтымында, ал майда техникалык оңдоо иштерин (кароо, диагностика, оңдоо) жүргүзөт. Акыркы бир жарым жылдан бери автоунааларды сырдоо жана мотор бөлүгүн тазалоо иштери менен алектенбейт», — деп айтылат эпидемиологдордун расмий жообунда.
Ошону менен бирге, мекеме санитардык-гигиеналык изилдөөнүн жыйынтыгы боюнча санитардык-коргоо зонасынын сакталбагандыгы үчүн объекттин ишин токтотуу боюнча көрсөтмө берилгенин белгилейт. Текшерүүнүн жыйынтыгы прокуратурага, ИИБге жана шаардык мэрияга жөнөтүлгөнү такталды.
Reporter.kg кабарчысынын кырдаал жана аны чечүү жолдору тууралуу суроолоруна Токмоктун мэри Кутпидин Шакиров, тилекке каршы, жооп бере алган жок. Ал бул кызматка 2026-жылдын мартында гана дайындалганын эскертип, бирок бул «кошуналар ортосундагы катардагы чыр-чатак» болушу мүмкүн экенин боолголоду.
Ишкерде керектүү документтердин жоктугу, ӨКМ жана санэпидемстанциянын көрсөтмөлөрү, ошондой эле мэрия эмне үчүн чара көрбөй жатканы тууралуу тактоочу суроолорго Шакиров «жалгыз эле ушул маселе менен алектенбей турганын, башка да маселелер бар экенин» айтып, кабарчыга КР Конституциясын унутуп, аны менен мамлекеттик тилде гана сүйлөшүүнү талап кылды.
Журналисттин маселени өзү каалагандай мамлекеттик тилде түшүндүрүп берүү жана расмий тилде берилген суроолорго жооп берүү сунушунан Токмоктун мэри баш тартып, өзүнүн орун басары — вице-мэр Алымбек Рауловго кайрылууну сунуштады.
Өз кезегинде Раулов кабарчыга кырдаал менен тааныш экенин билдирип, муниципалитет тарабынан бир нече жолу жерине баруулар болгонун түшүндүрдү. Бирок текшерүү учурунда ТТС иштебей турган болгон.
«Ооба, санэпидемкызмат жана ӨКМ айып пулдарды салып, көрсөтмөлөрдү беришкен, учурда сот процесси жүрүп жатат. Исабаевдин колунда ТТСке документтери бар жана алар сот тартибинде жокко чыгарылмайынча юридикалык күчкө ээ», — деди Раулов.
Вице-мэр турак жай секторунда ТТСтин жайгашуусу мыйзамсыз экенин, бирок муниципалитет жеке менчик аймакка кийлигишүүгө укугу жок экенин баса белгиледи.
«Биз жергиликтүү участкалык милиционерге арыздануучу тараптан ТТС иштеп жатканы тууралуу биринчи чалуу түшөрү менен жерине барып, иштеп жатканы тастыкталса, тиешелүү мекемелердин өкүлдөрүн чакырууну тапшырганбыз», — деп түшүндүрдү вице-мэр.
Раулов ошондой эле жогоруда айтылган соттун чечимин күтүп жатканын билдирди. Андан тышкары, анын айтымында, үч ай мурун ишкер Исабаев мэрияга ТТС үчүн башка жер тилкесин берүү өтүнүчү менен арыз жазган.
«Анын Токмокто дүкөнү бар, анын жанында муниципалитетке тиешелүү бош аймак бар. Ал жерди конкурс өткөрбөстөн ижарага алса болот. Токмок мэриясы азыр бул маселени иштеп жатат. Жердин аянты боюнча бир аз кыйынчылыктар бар: ал биз бере алгандан көбүрөөк жер сурап жатат. Бирок биз бир чечимге келерибизге ишенем. Мэрия азыр ушунун үстүндө иштеп жатат», — деп ишендирди вице-мэр.
Раулов бул окуя чынында эле коомдук резонанс жаратканын, эгерде ишкердин «Кызыл китеби» болбосо, маселе бир жумада чечилмектигин баса белгиледи.
«Бирок анын документтери бар, аларды сот гана жокко чыгара алат. Бул жагынан алганда, ооба, биздин алыбыз жетпейт», — деп мойнуна алган аткаминер, августтун биринчи декадасында маселе сөзсүз чечилерин убада кылды.
Reporter.kg кырдаалдын өнүгүшүнө көз салууну улантат.
Анара Мамытова
