ЖККУ чек араларындагы НАТОнун аскердик инфраструктурасына тынчсызданууда — Таалатбек Масадыков
Жамааттык коопсуздук келишими уюмун (ЖККУ) НАТО өлкөлөрүнүн уюмга мүчө бир катар мамлекеттердин дарегине айткан согушчан риторикасы, ошондой эле анын жоопкерчилик аймагынын чек араларында аскердик инфраструктуранын түзүлүшү тынчсыздандырууда. Бул тууралуу ЖККУнун башкы катчысы Таалатбек Масадыков билдирди.
Анын айтымында, ЖККУ тынчтыкты жана туруктуулукту камсыз кылуучу көп функциялуу система катары аймакта жана андан тышкары болуп жаткан аскердик-саясий процесстерге кунт коюп көз салып турат.
«ЖККУну өзүнүн жоопкерчилик аймагында тынчтыкты жана туруктуулукту камсыз кылуучу көп функциялуу система катары НАТО өлкөлөрүнүн ЖККУга мүчө бир катар мамлекеттердин дарегине айткан согушчан риторикасы жана уюмдун жоопкерчилик аймагы менен чектеш жерлерде аскердик инфраструктуранын түзүлүшү сыяктуу көрүнүштөр тынчсыздандырбай койбойт», — деди Масадыков.
Ал түзүлүп жаткан кырдаалды талдоо чыңалуунун өсүшү өз алдына конструктивдүү максаттарды койгон айрым мамлекеттердин да, эл аралык бирикмелердин да кызыкчылыктарына жооп бербей турганын көрсөтүп жатканын белгиледи.
ЖККУнун башкы катчысынын пикиринде, мамлекеттер аралык мамилелерди үстөмдүк позициясынан куруу аракети туруктуу натыйжаларга алып келе албайт. Анын ордуна тараптар бири-биринин учурдагы саясий системаларын таанып, аларды өзгөртүүгө умтулуудан баш тартышы керек.
Масадыков негизги көңүлдү бардык тараптарга пайда алып келе турган биргелешкен долбоорлорго жана тил табышуу чекиттерин издөөгө буруу зарыл деп эсептейт.
«Көптөгөн келишпестиктерди эске алганда да, бизде кызматташуу үчүн чоң мүмкүнчүлүктөр бар. Жоопкерчиликтүү мамиле кылсак, элдерибиздин коопсуздугунун жана бакубаттуулугунун деңгээлин олуттуу жогорулатуу үчүн абдан көп нерсени жасай алабыз», — деп белгиледи ал.
Башкы катчы ошондой эле коопсуздук маселелерин саясатташтыруу көйгөйүнө да көңүл бурду.
Анын айтымында, мындай ыкма чечимдерди табууга тоскоолдук жаратат, андыктан ЖККУ кызматташууга кызыкдар болгон бардык мамлекеттер жана эл аралык бирикмелер менен өз ара аракеттенүүгө ачык бойдон калууда.
Масадыков уюмдун негизги милдети анын жоопкерчилик аймагында коопсуздукту камсыз кылуу экенин эске салды. Ал Чыгыш Европадагы, Түштүк Кавказдагы жана Борбордук Азиядагы жамааттык коопсуздук аймактарын камтыйт.
Ошол эле учурда, анын айтымында, ЖККУга мүчө мамлекеттердин узак мөөнөттүү коопсуздугун коңшу аймактардагы кырдаалдан бөлүп кароо мүмкүн эмес. Уюмдун жоопкерчилик аймагынан тышкаркы тынчтык жана туруктуулук да ага мүчө өлкөлөрдүн коопсуздугу үчүн түздөн-түз мааниге ээ.
«Коңшу аймактарда тынчтык жана туруктуулук болбосо, ЖККУга мүчө мамлекеттердин ишенимдүү жана узак мөөнөттүү коопсуздугун камсыз кылуу мүмкүнбү? Бул риторикалык суроо», — деп билдирди Масадыков.
Ал ЖККУнун стратегиялык кызыкчылыгы бүтүндөй Евразия мейкиндигинде тынчтык жана кызматташтык үчүн шарттарды түзүүдө экенин баса белгиледи.
«ЖККУга бүтүндөй эбегейсиз зор Евразия аймагында тынчтык жана кызматташтык үчүн шарттар зарыл. Уюмдун стратегиялык кызыкчылыгы дал ушунда», — деп жыйынтыктады башкы катчы.