Жогорку Кеңеш адвокатура жана мамлекет тарабынан кепилденген юридикалык жардам системасын реформалоону караган мыйзам долбоорун экинчи ирет кароодон алып салды. Мындай чечим депутаттар менен адвокаттык коомчулуктун өкүлдөрү мурда айткан сын-пикирлер жана сунуштар документте эске алынбагандыгына байланыштуу кабыл алынды.

Мыйзам долбоору экинчи окууда каралып жатканда депутат Кубанычбек Самаков документ мурда айтылган көптөгөн сын-пикирлерге карабастан дээрлик өзгөртүүсүз кайра киргизилгенин белгиледи.

Өз кезегинде Жогорку Кеңештин төрагасы Марлен Маматалиев да мыйзам долбоорун иштеп чыккандарга эскертүү берди. Ал акыркы учурда мыйзам долбоорлорунун демилгечилери депутаттардын сунуштарын эске алабыз деп убада берип, бирок кийин документтерди ошол эле бойдон кайра алып келип жаткан көрүнүштөр көбөйгөнүн айтты.

Төраганын айтымында, эгер мыйзам долбоорун өзгөртүү ниети жок болсо, анда аны кайра иштеп чыгуу боюнча убада берүүнүн кереги жок. Ал эми эгер убада берилсе, депутаттардын сунуштары документтин жаңы редакциясында сөзсүз чагылдырылышы керек.

Жыйынтыгында депутаттар мыйзам долбоорун кайрадан күн тартибинен алып салып, кошумча иштеп чыгууга жөнөтүүнү колдошту.

Мыйзам долбоору эмнени сунуштайт?

Министрлер кабинети тарабынан демилгеленген мыйзам долбоору адвокатура жана мамлекет тарабынан кепилденген юридикалык жардам көрсөтүү системасына кеңири өзгөртүүлөрдү киргизүүнү карайт.

Долбоордун авторлорунун айтымында, өзгөртүүлөр адвокатуранын ишинин натыйжалуулугун жогорулатууга, калкка акысыз юридикалык жардам көрсөтүү механизмдерин өркүндөтүүгө жана башкаруу системасын оптималдаштырууга багытталган.

Бирок документтин айрым жоболору депутаттардын да, көз карандысыз адвокаттардын да олуттуу суроолорун жаратты.

Эң чоң талаш-тартыштарды адвокаттардын милдеттүү мүчөлүк төлөмдөрүнүн өлчөмүн аныктоо укугун Адвокаттар кеңешине өткөрүп берүү тууралуу норма жаратты.

Учурда мындай чечимдер адвокаттык өз алдынча башкаруунун эң жогорку органы болуп саналган Адвокаттардын курултайы тарабынан кабыл алынат.

Мыйзам долбоорунун сынчылары өзгөртүүлөр кабыл алынса, каржылык маселелер боюнча көзөмөл аз сандагы адамдардын колуна өтүп калышы мүмкүн деп эсептешет.

Адвокаттык коомчулуктун кооптонуулары

Буга чейин коомдук талкуулар учурунда мыйзам долбооруна каршы адвокатура өкүлдөрү чыгып келишкен.

Чүй облусунун адвокатурасынын төрайымы Айзана Ниязалиева Адвокаттар кеңеши коомдук негизде иштеши керектигин жана катардагы адвокаттардын милдеттүү төлөмдөрүнүн эсебинен каржыланган туруктуу түзүмгө айланбашы керектигин билдирген.

Ал ошондой эле өлкөдөгү бардык адвокаттарга тиешелүү чечимдер мүмкүн болушунча ачык кабыл алынып, бүтүндөй кесиптик коомчулук менен талкууланышы керек экенин белгилеген.

Ниязалиеванын айтымында, мурда ай сайын төлөнүүчү мүчөлүк төлөмдөрдү көбөйтүү боюнча чечим да аймактардагы адвокаттардын нааразычылыгын жараткан, анткени ал кеңири талкуусуз кабыл алынган.

Айрыкча бул маселе кирешеси Бишкектеги кесиптештерине салыштырмалуу төмөн болгон облустук адвокаттар үчүн өтө сезимтал болуп саналат.

Ал эми депутат Кубанычбек Самаков адвокатуранын азыркы системасынын ишмердүүлүгүн кескин сынга алып, эгер түзүм өзүнүн мүчөлөрүнүн арасында ушунча нааразычылык жаратып жатса, анын учурдагы формасында иштөөсүнүн максатка ылайыктуулугун кайра карап чыгуу керек экенин айткан.

Эксперттер болсо адвокатураны башкаруунун ашыкча борборлоштурулушу, Адвокаттар курултайынын ролунун азайышы жана айрым органдардын ыйгарым укуктарынын күчөтүлүшү боюнча кооптонууларын билдиришкен.

Сынчылардын пикиринде, сунушталып жаткан өзгөртүүлөрдүн айрымдары практикалык иш жүргүзгөн адвокаттар менен кошумча талкуулоону талап кылат, анткени алар калктын юридикалык жардамга жеткиликтүүлүгүнө таасир этиши мүмкүн.

Иштеп чыгуучуларга экинчи эскертүү

Мыйзам долбоорунун кайрадан күн тартибинен алынуусу парламент бир эле документти бир эле себептерден улам эки жолу кайра иштеп чыгууга жөнөткөн сейрек учурлардын бири болду.

Бүгүнкү талкуудан көрүнгөндөй, депутаттардын негизги дооматы мыйзам долбоорунун айрым жоболоруна гана эмес, аны даярдоого болгон мамилеге да байланыштуу болуп жатат.